พบ 25 บทความที่แท็กนี้
งานวิจัยหลายชิ้นในปี 2025-2026 พบว่า AI companion ช่วยลดความเหงาได้จริงในระยะสั้น พอๆ กับคุยกับคนจริง แต่คนกลับให้คะแนนความเห็นอกเห็นใจของ AI ต่ำกว่าเมื่อรู้ว่าไม่ใช่มนุษย์ และเมื่อเลือกได้จริงส่วนใหญ่ยังเลือกคุยกับคนมากกว่า
งานทดลองสุ่มกับผู้ป่วย 210 คนพบว่าแชทบอท AI อย่าง Therabot ลดอาการซึมเศร้าและวิตกกังวลได้มากกว่ากลุ่มควบคุมอย่างชัดเจน ในกลุ่มที่ศึกษาภายใต้การเฝ้าระวัง แต่ทีมวิจัยยังต้องแทรกแซงด้วยมนุษย์ถึง 15 ครั้งเพื่อความปลอดภัยของผู้ป่วย
ข้อมูล UK Biobank 60,977 คนพบว่าความสม่ำเสมอของการนอนสัมพันธ์กับอัตราตายที่ต่ำกว่าและทำนายอัตราตายในแบบจำลองได้ดีกว่าระยะเวลานอน อีกการศึกษาพบว่ากลุ่มนอนไม่สม่ำเสมอมี hazard เบาหวานสูงกว่า 38% แต่ในกลุ่มที่นอนครบตามเกณฑ์ค่าประมาณแยกเป็น 35%
แบบสำรวจคนอายุ 16–25 ปี 10,000 คนใน 10 ประเทศพบความกังวลเรื่องโลกร้อนสูงและความสัมพันธ์กับการใช้ชีวิต แต่ข้อมูลสำรวจยังบอกสาเหตุหรือวิธีรับมือที่ได้ผลแน่ชัดไม่ได้
งานทบทวน 43 ชิ้นพบว่าการผัดเวลานอนสัมพันธ์กับการนอนสั้น คุณภาพการนอนต่ำ และความอ่อนล้า ขณะที่งานในนักศึกษาพบความสัมพันธ์กับความเครียด แต่ยังไม่ยืนยันแรงจูงใจหรือสาเหตุ
การทดลอง SELECT พบเซมากลูไทด์ลดเหตุการณ์หัวใจและหลอดเลือดรวมในผู้ที่มีโรคหัวใจและไม่มีเบาหวาน ส่วนหลักฐานเรื่องการดื่มเหล้ายังอยู่ระยะแรก และหน่วยงานกำกับดูแลไม่พบความเสี่ยงฆ่าตัวตายเพิ่มขึ้น
งานสำรวจหลายประเทศพบว่า doomscrolling สัมพันธ์กับความทุกข์ทางใจและความพึงพอใจในชีวิตที่ต่ำกว่า แต่ยังไม่พิสูจน์ว่าการเสพข่าวร้ายเป็นสาเหตุ และคำแนะนำจำกัดเวลายังไม่ผ่านการทดลองในงานที่อ้าง
งานวิจัยพบว่าการหาคู่ผ่านแอปทำให้คนเข้าสู่ 'โหมดปฏิเสธ' โดยไม่รู้ตัว ยิ่งดูโปรไฟล์เยอะขึ้น อัตราการยอมรับคู่ที่เสนอมายิ่งลดลงเรื่อยๆ และงานวิจัยติดตาม 12 สัปดาห์พบว่าความเหนื่อยหน่ายทางอารมณ์จากการใช้แอปหาคู่เพิ่มขึ้นตามเวลา โดยเฉพาะในคนที่ซึมเศร้าหรือเหงาอยู่แล้ว
งานทบทวนพบว่าโปรแกรมทำสวนบางรูปแบบอาจลดอาการซึมเศร้าได้ แต่ความเชื่อมั่นของหลักฐานหลายผลยังต่ำ และยังไม่มีจำนวนครั้งขั้นต่ำหรือความถี่ที่พิสูจน์แล้ว
โปรแกรมฝึกทำอาหารแบบกึ่งทดลองสัมพันธ์กับความมั่นใจและตัวชี้วัดสุขภาพจิตที่ดีขึ้น ส่วนงานสำรวจช่วงโควิดและงานทำอาหารให้ผู้อื่นยังบอกเหตุและผลไม่ได้
เวลาพูดถึงอันตรายของฝุ่น PM2.5 คนส่วนใหญ่จะนึกถึงโรคปอด หอบหืด หรือโรคหัวใจและหลอดเลือดเป็นอันดับแรก แต่ในช่วงห้าปีที่ผ่านมา งานวิจัยขนาดใหญ่จากหลายประเทศ โดยเฉพาะจากฐานข้อมูล UK Biobank และระบบประกันสุขภาพผู้สูงอายุของสหรัฐฯ เริ่มเผยให้เห็นภาพที่น่ากังวลกว่านั้น นั่นคือมลพิษทางอากาศที่เราหายใจเข้าไปทุกวันอาจเชื่อมโยงกับความเสี่ยงภาวะซึมเศร้า วิตกกังวล และแม้แต่ภาวะสมองเสื่อมในระยะยาวด้วย เหตุผลหนึ่งที่เป็นไปได้คือ อนุภาคฝุ่นมีขนาดเล็กมากจนสามารถผ่านเข้าสู่กระแสเลือด และอาจข้ามผ่านเกราะกั้นเลือด-สมอง (blood-brain barrier) เข้าไปก่อให้เกิดการอักเสบและความเครียดออกซิเดชันที่ส่งผลต่อการทำงานของสมองในระยะยาวได้ บทความนี้รวบรวมงานวิจัยเชิงประจักษ์ระดับโลกที่ตีพิมพ์ในวารสารวิทยาศาสตร์ชั้นนำ มาอธิบายว่าหลักฐานที่มีอยู่ตอนนี้บอกอะไรเราบ้าง และควรตีความความเสี่ยงนี้อย่างไรให้สมดุลกับความเป็นจริง เนื่องจากทั้งหมดเป็นการศึกษาเชิงสังเกต ไม่ใช่การทดลองที่พิสูจน์สาเหตุโดยตรง
ข้อมูลประชากรพบความสัมพันธ์ระหว่างจุลินทรีย์ลำไส้กับอาการซึมเศร้า ส่วนการทดลองโพรไบโอติกยังมีขนาดเล็กและใช้เสริมการรักษา จึงยังสรุปวิธีรักษาจากชนิดจุลินทรีย์ไม่ได้
การทดลองเปรียบเทียบยาจริง ยาหลอก และช่วงไม่ใช้ยา ชี้ว่าอาการบางส่วนเกิดได้โดยไม่เกี่ยวกับฤทธิ์ยา แต่ผลข้างเคียงจริงยังต้องประเมินกับแพทย์
งานวิจัยเชื่อมโยงการผัดวันกับการควบคุมอารมณ์และการมองต้นทุนของงาน แต่ผลเชิงกลไกยังไม่ยืนยันว่าเทคนิคแก้แต่ละแบบใช้ได้ผล
งานวิจัยพบว่า BNPL อาจเพิ่มการใช้จ่าย และในบางกลุ่มสัมพันธ์กับค่าธรรมเนียมทางการเงินที่สูงขึ้น บทความนี้แยกผลจากงานทดลอง ข้อมูลธนาคาร และรายงานหน่วยงานกำกับดูแล พร้อมข้อจำกัดของหลักฐานแต่ละแบบ
งานทดลองหลายชิ้นพบว่าการคิดถึงอดีตอาจเพิ่มความรู้สึกเชื่อมโยงและความหมายในชีวิต แต่หลักฐานทางคลินิกยังมีข้อจำกัดด้านวิธีวิจัย
งานวิจัยพบความสัมพันธ์ระหว่างหนี้กับสุขภาพจิต และงานกึ่งทดลองในสิงคโปร์พบว่าการช่วยลดหนี้บางประเภทสัมพันธ์กับการรู้คิดที่ดีขึ้น แต่ยังสรุปไม่ได้ว่าวิธีปิดหนี้แบบใดเหมาะกับทุกคน
ลองนึกภาพตัวเองยืนอยู่หน้าหุบเขาลึกสุดลูกหูลูกตา หรือแหงนมองท้องฟ้าคืนที่เต็มไปด้วยดวงดาวนับล้าน วินาทีนั้นความคิดเกี่ยวกับตัวเองมักจะเงียบลงไปชั่วขณะ ราวกับตัวเราเล็กจิ๋วลงเมื่อเทียบกับสิ่งที่อยู่ตรงหน้า นักจิตวิทยาเรียกอารมณ์แบบนี้ว่า "awe" หรือความรู้สึกตื่นตะลึง/ทึ่งเกินตัวตน และในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา นักวิจัยเริ่มพิสูจน์ได้ชัดเจนขึ้นเรื่อยๆ ว่าอารมณ์ที่ดูเหมือนจะเกิดขึ้นเฉพาะตอนไปเที่ยวสถานที่ยิ่งใหญ่นี้ จริงๆ แล้วสร้างได้จากการเดินเล่นในสวนใกล้บ้าน และส่งผลต่อความเครียด ความเมตตา และแม้แต่อาการซึมเศร้าได้อย่างวัดผลได้จริง คำถามคือ กลไกเบื้องหลังมันคืออะไร และเราจะ "ฝึก" ความรู้สึกทึ่งให้เกิดขึ้นในชีวิตประจำวันได้อย่างไร
ลองนึกภาพว่าคุณเพิ่งทำพลาดในงานสำคัญ เพื่อนสนิทมาปลอบว่า "ไม่เป็นไรนะ ทุกคนพลาดกันได้ทั้งนั้น" คุณคงรู้สึกดีขึ้นบ้าง แต่พอต้องพูดประโยคเดียวกันนี้กับตัวเอง หลายคนกลับรู้สึกเก้อ หรือถึงขั้นมองว่าเป็นการ "ตามใจตัวเอง" มากเกินไป ทำไมเราถึงใจดีกับคนอื่นได้ง่ายกว่าใจดีกับตัวเองมาก และคำว่า "self-compassion" หรือ "ความเมตตาต่อตนเอง" ที่ถูกพูดถึงกันมากในวงการจิตวิทยาช่วง 20 ปีที่ผ่านมานั้น เป็นแค่กระแสฮิตชั่วคราว หรือมีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์รองรับจริงว่าช่วยลดความเครียด ความวิตกกังวล และภาวะซึมเศร้าได้ บทความนี้จะพาไปดูงานวิจัยตั้งแต่จุดกำเนิดของแนวคิดนี้ ไปจนถึงงานวิจัยล่าสุดที่ใช้ทั้ง meta-analysis ขนาดใหญ่และเทคนิค neuroimaging เพื่อตอบคำถามว่า self-compassion ช่วยอะไรได้จริง และมีข้อจำกัดตรงไหนบ้าง
หลายคนเคยมีประสบการณ์แบบนี้ — เปิดโซเชียลมีเดียด้วยความรู้สึกปกติดี แต่พอเลื่อนฟีดผ่านรูปเพื่อนไปเที่ยวต่างประเทศ เพื่อนร่วมงานได้เลื่อนตำแหน่ง หรือคนรู้จักที่ดูมีชีวิตสมบูรณ์แบบไปหมด กลับรู้สึกแย่ลงโดยไม่รู้ตัว ปรากฏการณ์นี้เกี่ยวข้องกับกลไกทางจิตวิทยาที่เรียกว่า upward social comparison หรือการเปรียบเทียบตัวเองกับคนที่ดูดีกว่าตัวเอง คำถามที่น่าสนใจคือ โซเชียลมีเดียทำให้กลไกนี้รุนแรงขึ้นจริงหรือไม่ และขนาดของผลกระทบต่อสุขภาพจิตมากแค่ไหนกันแน่ เพราะงานวิจัยในช่วงหลังเริ่มพบว่าเรื่องนี้ซับซ้อนและมีขนาดผลเล็กกว่าที่สื่อมักนำเสนอมาก
เคยสงสัยไหมว่าทำไมงานอดิเรกที่ทำเพราะรัก มักทำได้นานและมีความสุขมากกว่างานที่ทำเพราะถูกบังคับหรือเพราะมีรางวัลล่อใจ นักจิตวิทยา Edward Deci และ Richard Ryan แห่งมหาวิทยาลัย Rochester เสนอ "Self-Determination Theory" (SDT) หรือ "ทฤษฎีการกำหนดตนเอง" ที่อธิบายว่ามนุษย์มีความต้องการทางจิตใจพื้นฐาน 3 อย่างที่ต้องได้รับการตอบสนอง คือ ความรู้สึกเป็นอิสระในการเลือก (autonomy) ความรู้สึกว่าตัวเองมีความสามารถ (competence) และความรู้สึกเชื่อมโยงกับผู้อื่น (relatedness) เมื่อความต้องการทั้งสามนี้ได้รับการตอบสนอง แรงจูงใจที่เกิดขึ้นจะยั่งยืนและส่งผลดีต่อสุขภาพจิตมากกว่าแรงจูงใจที่มาจากรางวัลหรือแรงกดดันภายนอก
การเขียน "สิ่งที่รู้สึกขอบคุณ" ก่อนนอนเป็นคำแนะนำยอดฮิตในสายจิตวิทยาเชิงบวกและการพัฒนาตนเองมานานกว่าสองทศวรรษ แต่พอพูดถึงตัวเลขจริงจากงานวิจัย หลายคนอาจแปลกใจว่าเอฟเฟกต์นี้ "มีจริง" แต่ "ไม่ได้ใหญ่โตอย่างที่คอนเทนต์ทั่วไปมักพูดถึง" บทความนี้จะพาไปดูงานวิจัยตั้งแต่การทดลองต้นฉบับจนถึงเมตาอนาไลซิสล่าสุด เพื่อให้เห็นภาพที่ตรงกับหลักฐานจริงมากที่สุด
งานทดลองเดินในธรรมชาติและงานสำรวจพบผลต่อบางตัวชี้วัดด้านความคิดและสุขภาพ แต่ยังไม่กำหนดระยะเวลาเดินขั้นต่ำหรือยืนยันผลเดียวกันในทุกคน
งานติดตามประชากรพบความสัมพันธ์ระหว่างเครือข่ายสังคมกับอัตราตาย ส่วนการเทียบกับบุหรี่เป็นภาพเปรียบเทียบที่ไม่ควรอ่านเป็นตัวเลขตรงตัว
งานทบทวนพบว่าการออกกำลังกายช่วยลดอาการซึมเศร้าได้โดยเฉลี่ย แต่หลักฐานที่เปรียบเทียบกับยาและจิตบำบัดโดยตรงยังมีข้อจำกัด จึงต้องอ่านผลอย่างระมัดระวังและไม่เปลี่ยนแผนการรักษาด้วยตัวเอง