ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
แก่นชีวิต
TAG

#พฤติกรรมผู้บริโภค

พบ 6 บทความที่แท็กนี้

Choice Overload: ทำไมการมีตัวเลือกเยอะเกินไป ถึงทำให้คนตัดสินใจไม่ได้เลย
ธุรกิจและการเป็นผู้ประกอบการ

Choice Overload: ทำไมการมีตัวเลือกเยอะเกินไป ถึงทำให้คนตัดสินใจไม่ได้เลย

ร้านค้าหรือแพลตฟอร์มออนไลน์มักเชื่อว่ายิ่งมีสินค้าให้เลือกเยอะ ลูกค้าจะยิ่งพอใจและซื้อมากขึ้น แต่งานวิจัยด้านจิตวิทยาผู้บริโภคจำนวนมากกลับพบภาพที่ซับซ้อนกว่านั้น บางครั้งตัวเลือกที่มากเกินไปทำให้คนรู้สึกกดดัน ตัดสินใจไม่ได้ และสุดท้ายเลือกที่จะไม่ซื้ออะไรเลย ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า "choice overload" หรือ "การล้นเกินของทางเลือก" อย่างไรก็ตาม หลักฐานล่าสุดชี้ว่าปรากฏการณ์นี้ไม่ได้เกิดขึ้นเสมอไปในทุกสถานการณ์ แต่ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขเฉพาะหลายอย่าง

อ่าน 10 นาที
Decoy Effect: ทำไมการเพิ่มตัวเลือกที่ "ไม่มีใครเลือก" ถึงทำให้คนตัดสินใจซื้อตัวเลือกที่แพงกว่าได้ง่ายขึ้น
การขายและการเจรจาต่อรอง

Decoy Effect: ทำไมการเพิ่มตัวเลือกที่ "ไม่มีใครเลือก" ถึงทำให้คนตัดสินใจซื้อตัวเลือกที่แพงกว่าได้ง่ายขึ้น

เคยสงสัยไหมว่าทำไมร้านกาแฟหรือบริการสมัครสมาชิกมักมี 3 ราคาให้เลือกเสมอ ทั้งที่แทบไม่มีใครเลือกตัวเลือกตรงกลางหรือบางตัวเลือกเลย นักเศรษฐศาสตร์พฤติกรรมเรียกปรากฏการณ์นี้ว่า "decoy effect" หรือ "asymmetric dominance" คือการเพิ่มตัวเลือกที่สาม ("decoy") ที่ด้อยกว่าตัวเลือกหนึ่งอย่างชัดเจนแต่เทียบกับอีกตัวเลือกไม่ตรงไปตรงมา เข้ามาในชุดตัวเลือก แม้จะแทบไม่มีใครเลือก decoy นั้นเลย แต่การมีอยู่ของมันกลับเปลี่ยนสัดส่วนคนที่เลือกตัวเลือกอื่นๆ ได้อย่างมีนัยสำคัญ

อ่าน 10 นาที
หลักการตอบแทนบุญคุณ (Reciprocity): ทำไมของขวัญเล็กๆ ถึงเปลี่ยนใจคนได้มากกว่าที่คิด
การขายและการเจรจาต่อรอง

หลักการตอบแทนบุญคุณ (Reciprocity): ทำไมของขวัญเล็กๆ ถึงเปลี่ยนใจคนได้มากกว่าที่คิด

พนักงานเสิร์ฟที่แถมลูกอมมาพร้อมบิล องค์กรการกุศลที่แนบของขวัญเล็กๆ มากับจดหมายขอบริจาค หรือคู่เจรจาที่ยอมเสียเปรียบเล็กน้อยก่อนแล้วค่อยขอสิ่งที่ต้องการจริง เบื้องหลังพฤติกรรมเหล่านี้คือหลักการทางจิตวิทยาที่ทรงพลังที่สุดข้อหนึ่งในวงการโน้มน้าวใจ นั่นคือ "หลักการตอบแทนบุญคุณ" (reciprocity) งานวิจัยตั้งแต่ห้องแล็บยุค 1970 ไปจนถึงงานภาคสนามกับผู้บริจาคจริงหมื่นคนในยุคหลัง ล้วนยืนยันไปในทิศทางเดียวกันว่า แม้แต่ความช่วยเหลือเล็กๆ ที่ไม่ได้ร้องขอ ก็สามารถสร้างความรู้สึกเป็นหนี้บุญคุณที่ส่งผลต่อการตัดสินใจได้อย่างมีนัยสำคัญ

อ่าน 10 นาที
ทำไมเก้าอี้ที่ประกอบเองถึงดูมีค่ามากกว่าเก้าอี้สำเร็จรูปแบบเดียวกัน: งานวิจัยเบื้องหลัง IKEA Effect
ธุรกิจและการเป็นผู้ประกอบการ

ทำไมเก้าอี้ที่ประกอบเองถึงดูมีค่ามากกว่าเก้าอี้สำเร็จรูปแบบเดียวกัน: งานวิจัยเบื้องหลัง IKEA Effect

เคยสังเกตไหมครับว่าเฟอร์นิเจอร์ที่เราต้องนั่งไขน็อตประกอบเองอยู่หลายชั่วโมง มักรู้สึกว่ามีค่าและน่าภูมิใจมากกว่าเฟอร์นิเจอร์ชิ้นเดียวกันที่ซื้อแบบประกอบสำเร็จมาแล้ว ทั้งที่วัสดุและรูปลักษณ์เหมือนกันทุกประการ ปรากฏการณ์นี้ถูกตั้งชื่อโดยนักวิจัยว่า "IKEA effect" ตามชื่อร้านเฟอร์นิเจอร์ที่ขึ้นชื่อเรื่องให้ลูกค้าประกอบเอง งานวิจัยตั้งแต่ปี 2012 จนถึงเมตาอนาไลซิสขนาดใหญ่ล่าสุดยืนยันตรงกันว่าแรงที่เราลงทุนไปกับการสร้างหรือประกอบสิ่งของด้วยตัวเอง เปลี่ยนมุมมองที่เรามีต่อคุณค่าของสิ่งนั้นได้จริง มาดูกันว่ากลไกนี้ทำงานอย่างไร และมีขอบเขตแค่ไหน

อ่าน 9 นาที
ของเหลือน้อยเท่าไหร่ คนยิ่งอยากได้มากขึ้นเท่านั้น: งานวิจัยเบื้องหลังหลักจิตวิทยาความขาดแคลน
การขายและการเจรจาต่อรอง

ของเหลือน้อยเท่าไหร่ คนยิ่งอยากได้มากขึ้นเท่านั้น: งานวิจัยเบื้องหลังหลักจิตวิทยาความขาดแคลน

เคยรู้สึกไหมครับว่าพอเห็นข้อความ "เหลือสินค้าอีกแค่ 3 ชิ้น" หรือ "โปรโมชั่นหมดเขตคืนนี้" แล้วอยากตัดสินใจซื้อเร็วขึ้นทั้งที่ก่อนหน้านั้นยังลังเลอยู่เลย ความรู้สึกนี้ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เป็นปรากฏการณ์ทางจิตวิทยาที่มีชื่อว่า "หลักการความขาดแคลน" (scarcity principle) ซึ่งถูกทดลองพิสูจน์ครั้งแรกในห้องแล็บตั้งแต่ปี 1975 ด้วยคุกกี้ในขวดโหล และล่าสุดมีงานวิเคราะห์อภิมานที่รวบรวมข้อมูลจากกว่า 130 การศึกษา ไปจนถึงงานภาคสนามจริงกับลูกค้าเกือบครึ่งล้านคนในร้านค้าออนไลน์ มาดูกันว่างานวิจัยเหล่านี้พบอะไรบ้าง และสำคัญกว่านั้นคือความขาดแคลนแบบไหนที่ได้ผลจริง แบบไหนที่กลับทำให้ลูกค้าไม่เชื่อใจแทน

อ่าน 10 นาที
ทำไมเงินก้อนเดียวกันถึงถูกใช้ต่างกัน ขึ้นอยู่กับว่ามันมาจากไหน งานวิจัยที่ได้รางวัลโนเบล
การเงินส่วนบุคคล

ทำไมเงินก้อนเดียวกันถึงถูกใช้ต่างกัน ขึ้นอยู่กับว่ามันมาจากไหน งานวิจัยที่ได้รางวัลโนเบล

เคยสังเกตตัวเองไหมครับว่า เงินโบนัสหรือเงินคืนภาษีที่ได้มาแบบไม่คาดคิด มักถูกใช้จ่ายแบบใจป้ำกว่าเงินเดือนปกติ ทั้งที่มันคือเงินบาทเดียวกัน ใช้แทนกันได้ทุกประการ — คำตอบจากงานวิจัยของ Richard Thaler นักเศรษฐศาสตร์ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาเศรษฐศาสตร์ปี 2017 คือ สมองเราไม่ได้มองเงินเป็น "ก้อนเดียวที่ใช้แทนกันได้หมด" อย่างที่ทฤษฎีเศรษฐศาสตร์ดั้งเดิมสมมติไว้ แต่แบ่งเงินออกเป็น "บัญชีในหัว" ตามที่มาหรือจุดประสงค์ที่ตั้งใจไว้ ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า Mental Accounting และมันบิดเบือนการตัดสินใจทางการเงินของเราอย่างเป็นระบบ ไม่ใช่แค่เรื่องขาดวินัย

อ่าน 13 นาที