มีเป้าหมายในชีวิตแล้วอายุยืนขึ้นจริงไหม: สิ่งที่งานวิจัยระยะยาวหลายหมื่นคนบอกไว้

จุดกำเนิด: เป้าหมายในชีวิตทำนายการมีชีวิตยืนยาวได้อย่างไร

Patrick L. Hill และ Nicholas A. Turiano เป็นกลุ่มแรกๆ ที่ทดสอบคำถามนี้อย่างเข้มงวดในระดับประชากรกว้าง ในงานชื่อ "Purpose in Life as a Predictor of Mortality Across Adulthood" ตีพิมพ์ใน *Psychological Science* ปี 2014 (เล่ม 25 ฉบับ 7 หน้า 1482-1486) โดยใช้ข้อมูลจากโครงการ Midlife in the United States (MIDUS) ซึ่งเป็นการศึกษาระยะยาวขนาดใหญ่ในสหรัฐฯ

นักวิจัยวิเคราะห์ข้อมูลผู้ใหญ่ที่มีข้อมูลครบถ้วนจำนวน 6,163 คน (อายุ 20-75 ปี อายุเฉลี่ย 46.92 ปี หญิง 52%) โดยวัดความรู้สึกมีเป้าหมายในชีวิตด้วยข้อคำถาม 3 ข้อจากมาตรวัด Ryff's Psychological Well-Being Scale แล้วติดตามสถานะการเสียชีวิตนานถึง 14 ปี (ตั้งแต่ปี 1994-95 จนถึงเดือนมกราคม 2010) ซึ่งพบว่ามีผู้เสียชีวิตระหว่างการติดตาม 569 คน หรือราว 9% ของกลุ่มตัวอย่าง

ในการวิเคราะห์ นักวิจัยใช้แบบจำลอง Cox proportional hazards และควบคุมตัวแปรอื่นที่อาจกวนผลลัพธ์ไว้แล้ว ได้แก่ อายุ เพศ เชื้อชาติ การศึกษา สถานะการเกษียณ ความสัมพันธ์เชิงบวกกับผู้อื่น อารมณ์เชิงบวก และอารมณ์เชิงลบ

ผลลัพธ์คือ ทุกๆ 1 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานที่เพิ่มขึ้นของความรู้สึกมีเป้าหมายในชีวิต ความเสี่ยงเสียชีวิตในช่วง 14 ปีถัดมาลดลง 15% (hazard ratio = 0.85, 95% CI 0.78-0.93) และที่สำคัญคือผลนี้ยังคงอยู่แม้ควบคุมตัวแปรความเป็นอยู่ที่ดีด้านอื่นๆ ไว้แล้ว ซึ่งบ่งชี้ว่าเป้าหมายในชีวิตมีบางอย่างที่พิเศษเฉพาะตัว ไม่ใช่แค่ภาพสะท้อนของความสุขทั่วไป นักวิจัยยังพบว่าประโยชน์ด้านอายุยืนนี้ไม่ขึ้นอยู่กับอายุ ระยะเวลาที่มีชีวิตอยู่ในช่วงติดตาม หรือการเกษียณจากงานแล้วหรือยัง งานชิ้นนี้จึงกลายเป็นจุดอ้างอิงสำคัญที่งานวิจัยเรื่องเป้าหมายชีวิตกับสุขภาพแทบทุกชิ้นในเวลาต่อมาต้องอ้างถึง

เมื่อข้อมูลเกือบ 7,000 คนยืนยันตรงกัน: JAMA Network Open ปี 2019

คำถามต่อมาคือ ผลลัพธ์แบบนี้จะปรากฏในกลุ่มตัวอย่างระดับประเทศอื่นด้วยหรือไม่ Aliya Alimujiang, Ashley Wiensch, Jonathan Boss และคณะ ตอบคำถามนี้ในงานชื่อ "Association Between Life Purpose and Mortality Among US Adults Older Than 50 Years" ตีพิมพ์ใน *JAMA Network Open* ปี 2019 (เล่ม 2 ฉบับ 5 บทความหมายเลข e194270) โดยใช้ข้อมูลจาก Health and Retirement Study (HRS) ซึ่งเป็นการศึกษาระยะยาวระดับชาติของสหรัฐฯ ที่เริ่มเก็บข้อมูลตั้งแต่ปี 1992

นักวิจัยวิเคราะห์ผู้ใหญ่อายุมากกว่า 50 ปี จำนวน 6,985 คน โดยวัดเป้าหมายในชีวิตด้วยแบบสอบถาม 7 ข้อที่ดัดแปลงจาก Ryff and Keyes Scales of Psychological Well-being ในปี 2006 จากนั้นติดตามการเสียชีวิตจากทุกสาเหตุและเสียชีวิตเฉพาะโรคจนถึงปี 2010 รวมระยะเวลาติดตาม 4 ปี และพบผู้เสียชีวิตทั้งหมด 776 คนในช่วงดังกล่าว

ผลลัพธ์คือ กลุ่มที่มีเป้าหมายในชีวิตต่ำที่สุดมีความเสี่ยงเสียชีวิตจากทุกสาเหตุสูงกว่ากลุ่มที่มีเป้าหมายสูงสุดถึง 2.43 เท่า (hazard ratio = 2.43, 95% CI 1.57-3.75) และยิ่งเป้าหมายในชีวิตต่ำลงเท่าไหร่ ความเสี่ยงก็ยิ่งสูงขึ้นตามลำดับอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P < .001) เมื่อแยกดูตามสาเหตุการเสียชีวิตเฉพาะโรคจะเห็นภาพชัดขึ้น กลุ่มที่มีเป้าหมายต่ำมีความเสี่ยงเสียชีวิตจากโรคหัวใจและหลอดเลือดสูงกว่า 2.66 เท่า และในกลุ่มที่มีเป้าหมายระดับปานกลางถึงต่ำมีความเสี่ยงเสียชีวิตจากโรคระบบทางเดินอาหารสูงกว่าถึง 4.54 เท่า แต่ไม่พบความสัมพันธ์ที่มีนัยสำคัญกับการเสียชีวิตจากมะเร็งหรือโรคระบบทางเดินหายใจ นักวิจัยสรุปว่าเป้าหมายในชีวิตเป็นปัจจัยเสี่ยงที่ "ปรับเปลี่ยนได้" (modifiable) จึงน่าจะมีการศึกษาต่อว่าการแทรกแซงเพื่อเพิ่มความรู้สึกมีเป้าหมายในชีวิตจะช่วยผลลัพธ์ด้านสุขภาพรวมถึงอัตราการเสียชีวิตได้จริงหรือไม่

มองครบ 35 ตัวแปรสุขภาพ: เป้าหมายชีวิตเกี่ยวข้องกับอะไรบ้าง

แทนที่จะดูแค่การเสียชีวิต Eric S. Kim, Ying Chen, Julia S. Nakamura, Carol D. Ryff และ Tyler J. VanderWeele ต้องการเห็นภาพกว้างกว่านั้นว่าเป้าหมายในชีวิตเชื่อมโยงกับสุขภาพด้านใดบ้าง ในงานชื่อ "Sense of Purpose in Life and Subsequent Physical, Behavioral, and Psychosocial Health: An Outcome-Wide Approach" ตีพิมพ์ใน *American Journal of Health Promotion* ปี 2022 (เล่ม 36 ฉบับ 1 หน้า 137-147) โดยใช้ข้อมูล HRS เช่นกัน

นักวิจัยวิเคราะห์ผู้เข้าร่วม 12,998 คน ด้วยวิธี "outcome-wide" คือกำหนดจุดเวลา 3 ช่วง ห่างกันช่วงละ 4 ปี (ก่อนพื้นฐานปี 2006/2008 ประเมินเป้าหมายในชีวิตปี 2010/2012 และวัดผลลัพธ์สุขภาพปี 2014/2016) แล้วดูความสัมพันธ์ระหว่างเป้าหมายในชีวิตกับตัวชี้วัดสุขภาพ 35 ตัวใน 5 กลุ่มใหญ่ ได้แก่ สุขภาพกาย พฤติกรรมสุขภาพ ความเป็นอยู่ที่ดีทางจิตใจ ความทุกข์ทางจิตใจ และปัจจัยทางสังคม โดยควบคุมตัวแปรก่อนพื้นฐานและตัวแปรกวนต่างๆ ไว้แล้ว

ผลลัพธ์คือ กลุ่มที่มีเป้าหมายในชีวิตสูงสุด (quartile บนสุด) เทียบกับกลุ่มต่ำสุด มีความเสี่ยงเสียชีวิตลดลง 46% (95% CI 0.44-0.66) มีความเสี่ยงข้อจำกัดด้านการทำงานของร่างกายลดลง 28% (95% CI 0.64-0.81) มีความเสี่ยงซึมเศร้าลดลง 43% (95% CI 0.46-0.69) และมีแนวโน้มออกกำลังกายสม่ำเสมอเพิ่มขึ้น 15% (95% CI 1.05-1.25) นอกจากนี้ยังพบว่าเป้าหมายในชีวิตสัมพันธ์กับการมองโลกในแง่ดี ความพึงพอใจในชีวิตที่สูงขึ้น และความเหงาที่ลดลง อย่างไรก็ตาม นักวิจัยพบว่าเป้าหมายในชีวิตไม่มีความสัมพันธ์ที่มีนัยสำคัญกับโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง มะเร็ง โรคหัวใจ การสูบบุหรี่ หรือการดื่มแอลกอฮอล์อย่างหนัก ซึ่งชี้ว่าประโยชน์ของเป้าหมายในชีวิตอาจเจาะจงกับบางด้านของสุขภาพมากกว่าจะเป็นยาครอบจักรวาลที่ช่วยได้ทุกเรื่อง

เพศและเชื้อชาติมีผลต่อความสัมพันธ์นี้ไหม

คำถามที่สำคัญไม่แพ้กันคือ ความสัมพันธ์ระหว่างเป้าหมายในชีวิตกับการเสียชีวิตนี้เป็นจริงในทุกกลุ่มประชากรหรือไม่ Koichiro Shiba, Laura D. Kubzansky, David R. Williams, Tyler J. VanderWeele และ Eric S. Kim ตรวจสอบคำถามนี้ในงานชื่อ "Purpose in Life and 8-Year Mortality by Gender and Race/Ethnicity Among Older Adults in the U.S." ตีพิมพ์ใน *Preventive Medicine* ปี 2022 (เล่ม 164 บทความหมายเลข 107310) โดยใช้ข้อมูล HRS เช่นเดียวกัน

นักวิจัยวิเคราะห์ผู้ใหญ่อายุมากกว่า 50 ปี จำนวน 13,159 คน วัดเป้าหมายในชีวิตด้วยมาตรวัดย่อย Purpose in Life จาก Ryff Psychological Well-being Scales ที่พื้นฐานปี 2006/2008 แล้วติดตามการเสียชีวิตนาน 8 ปี โดยตรวจสอบข้อมูลการเสียชีวิตผ่านการสัมภาษณ์ญาติผู้เสียชีวิตและยืนยันซ้ำกับฐานข้อมูล National Death Index ซึ่งมีความตรงกันถึง 95.5%

ผลลัพธ์คือ ความสัมพันธ์เชิงบวกระหว่างเป้าหมายในชีวิตกับการมีชีวิตยืนยาวขึ้นปรากฏในทุกกลุ่มเพศและเชื้อชาติที่ศึกษา แต่มีหลักฐานระดับปานกลางว่าความสัมพันธ์นี้แข็งแรงกว่าในกลุ่มผู้หญิง (risk ratio ประมาณ 0.66) เมื่อเทียบกับกลุ่มผู้ชาย (risk ratio ประมาณ 0.80) ส่วนความแตกต่างระหว่างกลุ่มเชื้อชาติไม่พบหลักฐานที่ชัดเจนว่าเป็นตัวแปรกำกับที่มีนัยสำคัญ งานวิจัยนี้จึงช่วยยืนยันว่าประโยชน์ของเป้าหมายในชีวิตต่อการมีอายุยืนไม่ใช่ปรากฏการณ์ที่จำกัดอยู่แค่กลุ่มประชากรใดกลุ่มหนึ่ง แม้ขนาดของประโยชน์อาจแตกต่างกันบ้างระหว่างเพศ

เมื่อสมองเริ่มเสื่อม เป้าหมายในชีวิตลดลงก่อนหรือหลัง

คำถามที่ซับซ้อนกว่านั้นคือ ความสัมพันธ์ระหว่างเป้าหมายในชีวิตกับสุขภาพเป็นไปในทิศทางเดียวจริงหรือไม่ หรือจริงๆ แล้วเป็นความสัมพันธ์สองทาง Angelina R. Sutin, Martina Luchetti, Yannick Stephan และ Antonio Terracciano ตรวจสอบคำถามนี้ในงานชื่อ "Change in Purpose in Life Before and After Onset of Cognitive Impairment" ตีพิมพ์ใน *JAMA Network Open* ปี 2023 (เล่ม 6 ฉบับ 9 บทความหมายเลข e2333489)

นักวิจัยวิเคราะห์ข้อมูลจากสองกลุ่มตัวอย่างอิสระกัน คือ Health and Retirement Study (HRS) ซึ่งมีการประเมินเป้าหมายในชีวิตซ้ำรวม 50,985 ครั้งจากผู้เข้าร่วม 22,668 คน และ National Health and Aging Trends Study (NHATS) ซึ่งมีการประเมินซ้ำรวม 53,880 ครั้งจากผู้เข้าร่วม 10,786 คน โดยดูการเปลี่ยนแปลงของเป้าหมายในชีวิตทั้งก่อนและหลังการเริ่มมีภาวะการรู้คิดบกพร่อง (cognitive impairment)

ผลลัพธ์คือ เป้าหมายในชีวิตลดลงอย่างมีนัยสำคัญทั้งในช่วงก่อนและหลังเริ่มมีภาวะการรู้คิดบกพร่องในกลุ่ม HRS โดยอัตราการลดลงจะเร่งเร็วขึ้นหลังจากเริ่มมีภาวะนี้แล้ว และรูปแบบเดียวกันนี้ปรากฏซ้ำในกลุ่ม NHATS ด้วย ซึ่งชี้ว่าความสัมพันธ์ระหว่างเป้าหมายในชีวิตกับสุขภาพสมองอาจเป็นความสัมพันธ์สองทาง กล่าวคือเป้าหมายในชีวิตที่ต่ำอาจเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการเสื่อมถอยทางการรู้คิด ในขณะเดียวกันการเริ่มมีภาวะการรู้คิดบกพร่องเองก็ส่งผลย้อนกลับทำให้ความรู้สึกมีเป้าหมายในชีวิตลดลงเร็วขึ้นด้วย งานวิจัยนี้จึงเตือนให้ระมัดระวังในการตีความงานวิจัยแบบภาคตัดขวางหรือแบบทางเดียวก่อนหน้านี้ เพราะความสัมพันธ์ที่แท้จริงอาจซับซ้อนกว่าที่คิดในตอนแรก

ข้อมูลจากอังกฤษกว่า 150,000 คน: ความหมายชีวิตกับสาเหตุการตายเฉพาะโรค

สุดท้าย เพื่อดูว่าผลลัพธ์ที่พบในสหรัฐฯ จะเป็นจริงในประเทศอื่นด้วยหรือไม่ Angelina R. Sutin, Martina Luchetti, Selin Karakose, Yannick Stephan และ Antonio Terracciano ขยายการศึกษาไปยังฐานข้อมูลขนาดใหญ่ของอังกฤษ ในงานชื่อ "Meaning in Life and All-Cause and Cause-Specific Mortality in the UK Biobank" ตีพิมพ์ใน *Journal of Psychosomatic Research* ปี 2025 (เล่ม 188 บทความหมายเลข 111971)

นักวิจัยวิเคราะห์ข้อมูลสมาชิก UK Biobank จำนวน 153,505 คน ที่รายงานความรู้สึกมีความหมายในชีวิต (meaning in life) ในการประเมินสุขภาพจิตช่วงเดือนตุลาคม 2016 ถึงกรกฎาคม 2017 แล้วติดตามข้อมูลการเสียชีวิตจากทุกสาเหตุและเสียชีวิตเฉพาะโรคผ่านรหัส ICD-10 ในทะเบียนราษฎร์การเสียชีวิตระดับชาติจนถึงเดือนธันวาคม 2022 ซึ่งเป็นระยะเวลาติดตามสูงสุดราว 6 ปี

ผลลัพธ์คือ ทุกๆ 1 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานที่เพิ่มขึ้นของความรู้สึกมีความหมายในชีวิต ความเสี่ยงเสียชีวิตจากทุกสาเหตุลดลง 13% (hazard ratio = 0.87, 95% CI 0.85-0.90, p < .001) และเมื่อแยกดูสาเหตุการเสียชีวิตเฉพาะโรค พบว่าความหมายในชีวิตที่สูงกว่าสัมพันธ์กับความเสี่ยงลดลงใน 7 จาก 8 กลุ่มสาเหตุที่ศึกษา ได้แก่ การเสียชีวิตจากสาเหตุภายนอก (ลดลง 47%) ระบบทางเดินหายใจ (ลดลง 41%) ระบบประสาท (ลดลง 32%) ระบบทางเดินอาหาร (ลดลง 25%) ระบบไหลเวียนโลหิต (ลดลง 15%) โควิด-19 (ลดลง 28%) และมะเร็ง (ลดลง 8%) งานวิจัยนี้จึงเป็นหลักฐานสำคัญที่แสดงว่าความสัมพันธ์ระหว่างความหมาย/เป้าหมายในชีวิตกับการมีอายุยืนไม่ได้จำกัดอยู่แค่ในบริบทสหรัฐฯ แต่ปรากฏในกลุ่มตัวอย่างขนาดใหญ่มากของอังกฤษด้วยเช่นกัน แม้ขนาดของประโยชน์ในแต่ละสาเหตุการตายจะแตกต่างกันไปตามระบบอวัยวะ

กรอบหา–ทำ–ดู–รู้

เพื่อแปลงงานวิจัยทั้งหกชิ้นให้เป็นแนวทางดูแลความรู้สึกมีเป้าหมายในชีวิตที่ใช้ได้จริง เราสังเคราะห์เป็นกรอบ หา–ทำ–ดู–รู้ กรอบนี้เป็นเครื่องมือประยุกต์ของบทความ ไม่ใช่โปรแกรมแทรกแซงที่ผ่านการทดสอบทางคลินิกแยกต่างหาก

1. หา — หาเป้าหมายเล็กๆ ที่ไม่ต้องยิ่งใหญ่

ตามที่งานวิจัยส่วนใหญ่วัดด้วยคำถามเรื่องความรู้สึกว่าชีวิตมีทิศทางและสิ่งที่ทำในแต่ละวันมีความหมาย ไม่ได้จำกัดว่าต้องเป็นเป้าหมายระดับเปลี่ยนโลก การเริ่มจากสิ่งเล็กๆ ที่ทำให้รู้สึกว่าตัวเองมีคุณค่าต่อคนอื่นก็นับได้

2. ทำ — ทำสิ่งที่มีคุณค่าต่อคนอื่นสม่ำเสมอ

ตามที่ Kim et al. (2022) พบว่าเป้าหมายในชีวิตที่สูงขึ้นสัมพันธ์กับการมองโลกในแง่ดีและความพึงพอใจในชีวิตที่มากขึ้น การทำกิจกรรมที่มีความหมายต่อผู้อื่นสม่ำเสมอ ไม่ใช่แค่คิดเฉยๆ ช่วยสร้างความรู้สึกนี้ได้

3. ดู — ดูสัญญาณเมื่อเป้าหมายเริ่มลดลงเร็วผิดปกติ

ตามที่ Sutin et al. (2023) พบว่าการลดลงของเป้าหมายในชีวิตอาจเป็นทั้งสาเหตุและผลของภาวะการรู้คิดบกพร่อง โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ การสังเกตความเปลี่ยนแปลงนี้ในตัวเองหรือคนใกล้ตัวช่วยให้รับมือได้เร็วขึ้น

4. รู้ — รู้ขอบเขตว่าไม่ใช่ยาครอบจักรวาล

ตามที่ Kim et al. (2022) พบว่าเป้าหมายในชีวิตไม่มีความสัมพันธ์ที่มีนัยสำคัญกับโรคเรื้อรังบางชนิด เช่น เบาหวานหรือความดันโลหิตสูง ควรมองเป็นปัจจัยเสริมด้านสุขภาพจิตและพฤติกรรม ไม่ใช่สิ่งทดแทนการดูแลสุขภาพด้านอื่น

กรณีจำลอง: ลุงเกษียณที่รู้สึกไร้เป้าหมายหลังวางมือจากงาน

สมมติว่า "ลุงสมชาย" เกษียณจากงานราชการมาได้หกเดือน ช่วงแรกรู้สึกโล่งใจที่ไม่ต้องตื่นเช้าไปทำงาน แต่หลังจากนั้นเริ่มรู้สึกว่าแต่ละวันไม่มีอะไรให้ตื่นมาทำ นั่งดูทีวีทั้งวันและเริ่มหงุดหงิดง่ายขึ้น ลูกสาวสังเกตว่าพ่อดูซึมลงมากเมื่อเทียบกับตอนยังทำงานอยู่

ลูกสาวชวนลุงสมชายลองใช้กรอบนี้: หา แทนหาเป้าหมายใหญ่โต ลุงสมชายเริ่มจากสิ่งเล็กๆ ที่เคยชอบแต่ไม่มีเวลาทำตอนทำงาน คือปลูกผักสวนครัวหลังบ้าน, ทำ เขาเริ่มแบ่งผักที่ปลูกได้ให้เพื่อนบ้านและสอนหลานปลูกผักด้วยทุกเย็นวันเสาร์ ทำให้รู้สึกว่าตัวเองยังมีประโยชน์ต่อคนรอบข้าง, ดู ลูกสาวสังเกตอารมณ์และความกระตือรือร้นของพ่อทุกสัปดาห์ เผื่อมีสัญญาณซึมเศร้าหรือความจำถดถอยที่ควรพาไปหาหมอ และ รู้ ครอบครัวยังคงพาลุงสมชายไปตรวจสุขภาพประจำปีตามปกติ ไม่ได้คิดว่าการปลูกผักหรือมีกิจกรรมทำจะทดแทนการตรวจคัดกรองโรคได้

หกเดือนต่อมาลุงสมชายดูมีชีวิตชีวาขึ้นมาก แม้จะยังไม่รู้ว่าสิ่งนี้จะส่งผลต่อสุขภาพระยะยาวแค่ไหน แต่ครอบครัวรู้สึกว่าอย่างน้อยแต่ละวันของพ่อก็มีความหมายมากขึ้น กรณีนี้เป็น สถานการณ์จำลองเพื่อสาธิตวิธีคิด ไม่ใช่บุคคลจริง และไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ทดแทนการตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์

ลองเอาไปปรับใช้ดู

1. ลองอย่ามองข้ามความรู้สึก "มีเหตุผลให้ตื่นมาในแต่ละวัน" ว่าเป็นเรื่องเล็กน้อยดูนะครับ เพราะ Hill & Turiano (2014) พบว่าความรู้สึกมีเป้าหมายในชีวิตทำนายการมีชีวิตยืนยาวขึ้นได้จริง แม้ควบคุมปัจจัยความเป็นอยู่ที่ดีด้านอื่นแล้วก็ตาม 2. ถ้ายังไม่รู้ว่าเป้าหมายชีวิตคืออะไร ลองเริ่มจากสิ่งเล็กๆ ที่ทำให้รู้สึกว่าตัวเองมีคุณค่าต่อคนอื่นหรือสังคมดูก็ได้ครับ เพราะ Kim et al. (2022) พบว่าเป้าหมายในชีวิตที่สูงขึ้นสัมพันธ์กับการมองโลกในแง่ดีและความพึงพอใจในชีวิตที่มากขึ้น ซึ่งอาจเริ่มสร้างได้จากกิจกรรมเล็กๆ ที่มีความหมายต่อผู้อื่น 3. หากอยู่ในวัยสูงอายุ น่าจะลองสังเกตสัญญาณที่เป้าหมายในชีวิตเริ่มลดลงเร็วผิดปกติดูด้วย เพราะ Sutin et al. (2023) พบว่าการลดลงของเป้าหมายในชีวิตอาจเป็นทั้งสาเหตุและผลของภาวะการรู้คิดบกพร่อง การสังเกตความเปลี่ยนแปลงนี้ในตัวเองหรือคนใกล้ตัวจึงอาจช่วยให้รับมือได้เร็วขึ้น 4. ไม่ควรคาดหวังว่าการมีเป้าหมายในชีวิตจะช่วยป้องกันโรคได้ทุกชนิดนะครับ เพราะ Kim et al. (2022) พบว่าเป้าหมายในชีวิตไม่มีความสัมพันธ์ที่มีนัยสำคัญกับโรคเรื้อรังบางชนิด เช่น เบาหวานหรือความดันโลหิตสูง น่าจะมองเป็นปัจจัยเสริมด้านสุขภาพจิตและพฤติกรรม ไม่ใช่ยาครอบจักรวาล 5. เข้าใจว่าประโยชน์นี้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่เพศหรือกลุ่มชาติพันธุ์ใดกลุ่มหนึ่ง ตามที่ Shiba et al. (2022) และ Sutin et al. (2025) พบตรงกันว่าความสัมพันธ์ระหว่างเป้าหมาย/ความหมายในชีวิตกับการมีอายุยืนปรากฏในกลุ่มประชากรที่หลากหลาย ทั้งในสหรัฐฯ และอังกฤษ