ทำไมค่าเฉลี่ยจากคนแปลกหน้า 800 คน ถึงทายน้ำหนักวัวได้แม่นกว่าผู้เชี่ยวชาญคนเดียว
ลองนึกภาพงานประมูลปศุสัตว์ในชนบทอังกฤษเมื่อกว่าร้อยปีก่อน มีวัวอ้วนตัวหนึ่งถูกนำมาชั่งน้ำหนักหลังชำแหละ ผู้คนเกือบ 800 คนต่างเขียนตัวเลขทายน้ำหนักของมันลงบนตั๋วราคาถูก บางคนเป็นชาวนาหรือคนขายเนื้อที่มีความรู้เรื่องปศุสัตว์จริง แต่อีกจำนวนมากเป็นคนทั่วไปที่ทายเล่นๆ ตามความรู้สึกล้วนๆ นักสถิติชื่อดังที่บังเอิญผ่านมาเก็บตั๋วเหล่านั้นไปคำนวณ แล้วพบสิ่งที่เขาเองก็คาดไม่ถึง ค่ากลางของคำทายทั้งหมดนั้นแม่นยำกว่าที่ผู้เชี่ยวชาญด้านปศุสัตว์คนไหนจะทายได้ นี่คือจุดกำเนิดของแนวคิด "wisdom of crowds" หรือ "ปัญญาจากฝูงชน" ที่ทุกวันนี้ถูกนำไปใช้ตั้งแต่การพยากรณ์เศรษฐกิจ ตลาดหุ้น ไปจนถึงเหตุการณ์ภูมิรัฐศาสตร์ระดับโลก แต่คำถามที่น่าสนใจกว่าคือ ปัญญาจากฝูงชนนี้ทำงานได้จริงเสมอไปไหม และอะไรคือเงื่อนไขที่ทำให้มันพังทลายลงจนกลายเป็นแค่ "ฝูงชนที่คิดเหมือนกันหมด" แทนที่จะเป็นฝูงชนที่ฉลาดร่วมกัน