แท็ก: Placebo Effect | แก่นชีวิต

ผลข้างเคียงที่คุณรู้สึกจากยา อาจมาจาก "ความกลัวว่าจะมีผลข้างเคียง" มากกว่าตัวยาเอง

หลายคนเคยมีประสบการณ์แบบนี้ อ่านใบแทรกยาก่อนกินแล้วเจอรายการผลข้างเคียงยาวเป็นหน้ากระดาษ ปวดหัว คลื่นไส้ ปวดกล้ามเนื้อ อ่อนเพลีย พอกินยาไปสักพักก็เริ่มรู้สึกอาการเหล่านั้นจริงๆ ทั้งที่บางครั้งยาตัวนั้นอาจเป็นแค่เม็ดแป้งเปล่าในการทดลองทางคลินิกก็ตาม ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า "nocebo effect" คือด้านตรงข้ามของ placebo effect ที่คนส่วนใหญ่คุ้นเคยกันดี แทนที่ความคาดหวังเชิงบวกจะทำให้อาการดีขึ้น ความคาดหวังเชิงลบกลับทำให้เกิดอาการแย่ลงจริง แบบวัดผลได้ทางสรีรวิทยา ไม่ใช่แค่ "คิดไปเอง" งานวิจัยในช่วงห้าปีที่ผ่านมาเผยให้เห็นว่าปรากฏการณ์นี้ใหญ่กว่าที่คิดมาก ตั้งแต่ผลข้างเคียงจากยาลดไขมัน ไปจนถึงอาการหลังฉีดวัคซีน และมีกลไกในสมองที่อธิบายได้อย่างเป็นรูปธรรม บทความนี้จะพาไปดูหลักฐานทั้งหมดนี้ทีละชิ้น

อ่าน 17 นาที

สุขภาพกายและใจ

Placebo Effect: ทำไมยาหลอกถึง "ได้ผล" จริง และทำได้ผลแค่ไหนกันแน่

หลายคนเคยได้ยินว่ายาหลอก (placebo) ที่ไม่มีตัวยาออกฤทธิ์อยู่เลย สามารถทำให้ผู้ป่วยรู้สึกดีขึ้นได้ ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า "placebo effect" และเป็นเหตุผลสำคัญที่การทดลองยาทางการแพทย์สมัยใหม่ต้องมีกลุ่มควบคุมที่ได้รับยาหลอกเปรียบเทียบด้วยเสมอ แต่ยาหลอก "ได้ผลจริง" แค่ไหน เป็นแค่ผลทางจิตใจที่คนโกหกตัวเองว่าดีขึ้น หรือมีกลไกทางชีววิทยาที่วัดได้จริงอยู่เบื้องหลัง และงานวิจัยยุคหลังก็พบว่าเรื่องนี้ซับซ้อนกว่าที่คำกล่าวอ้างดั้งเดิมเคยบอกไว้มาก

อ่าน 10 นาที