พบ 6 บทความที่แท็กนี้
งานวิจัยที่ติดตามคนกว่า 40,000 คนนานถึง 33 ปีพบว่าปัจจัยที่ทำนายความสุขของแต่ละคนแตกต่างกันจริง มีเพียงราว 1 ใน 5 เท่านั้นที่มีรูปแบบเหมือนกัน และงานวิเคราะห์อภิมานขนาดใหญ่จาก 183 การทดลองก็ยืนยันว่าไม่มีวิธีสร้างความสุขวิธีเดียวที่ดีที่สุดสำหรับทุกคน
งานวิจัยในเกาหลีใต้และจีนพบว่าความเป็นอยู่ที่ดีแบบมุ่งความหมาย (eudaimonic) สัมพันธ์กับการวางแผนระยะยาวและการควบคุมตนเองที่มากขึ้น ขณะที่ความเป็นอยู่ที่ดีแบบมุ่งความสุขทันที (hedonic) กลับสัมพันธ์กับการควบคุมตนเองที่ลดลงและการผัดวันประกันพรุ่งที่มากขึ้น สะท้อนว่าสองเส้นทางนี้พาไปสู่การตัดสินใจต่างกันจริง
ลองนึกภาพวันที่คุณได้กินอาหารมื้อโปรด ได้ชมพระอาทิตย์ตกสวยๆ หรือได้ยินคำชมจากคนที่คุณเคารพ ความรู้สึกดีๆ เหล่านั้นมักจะผ่านไปเร็วมาก บางครั้งเราถึงกับจำไม่ได้ด้วยซ้ำว่าเมื่อเช้ากินอะไรอร่อยไป หรือเมื่อวานมีเรื่องดีอะไรเกิดขึ้นบ้าง ทั้งที่เรื่องแย่ๆ กลับติดอยู่ในหัวได้นานกว่ามาก คำถามที่นักจิตวิทยาเชิงบวก (positive psychology) สนใจมานานหลายสิบปีคือ เราจะ "ยืดอายุ" ความสุขจากช่วงเวลาดีๆ เหล่านี้ให้อยู่กับเรานานขึ้นได้อย่างไร คำตอบส่วนหนึ่งอยู่ในแนวคิดที่เรียกว่า Savoring หรือการดื่มด่ำกับประสบการณ์เชิงบวกอย่างตั้งใจ ซึ่งมีงานวิจัยรองรับต่อเนื่องมาตั้งแต่ปลายทศวรรษ 1980 จนถึงงานวิเคราะห์อภิมานที่เพิ่งตีพิมพ์เมื่อไม่นานมานี้
หลายคนที่ผ่านเหตุการณ์เลวร้ายในชีวิต เช่น การป่วยหนัก การสูญเสียคนรัก หรืออุบัติเหตุร้ายแรง มักเล่าในภายหลังว่าตัวเองมองชีวิตต่างไปจากเดิม ให้คุณค่ากับความสัมพันธ์มากขึ้น หรือค้นพบความแข็งแกร่งในตัวเองที่ไม่เคยรู้มาก่อน นักจิตวิทยา Richard Tedeschi และ Lawrence Calhoun เรียกปรากฏการณ์นี้ว่า "posttraumatic growth" (PTG) หรือ "การเติบโตหลังเผชิญเหตุการณ์สะเทือนใจ" อย่างไรก็ตาม งานวิจัยในยุคหลังก็ตั้งคำถามสำคัญว่า การเติบโตที่คนรายงานด้วยตัวเองนี้ เป็นการเปลี่ยนแปลงที่แท้จริง หรือเป็นแค่เรื่องเล่าที่จิตใจสร้างขึ้นมาเพื่อรับมือกับความเจ็บปวดกันแน่
หลายคนมองว่าอารมณ์เชิงบวกอย่างความสุข ความสนใจ หรือความอบอุ่นใจ เป็นแค่ "ผลลัพธ์" ที่เกิดขึ้นเมื่อชีวิตไปได้ดี ไม่ใช่สิ่งที่มีประโยชน์อะไรมากไปกว่าความรู้สึกดีชั่วคราว แต่นักจิตวิทยา Barbara Fredrickson เสนอมุมมองที่ต่างออกไปอย่างสิ้นเชิงในทฤษฎีที่เรียกว่า "Broaden-and-Build" ซึ่งมีงานทดลองรองรับว่าอารมณ์เชิงบวก แม้จะเป็นช่วงเวลาสั้นๆ ก็สามารถสร้างทรัพยากรทางจิตใจที่คงทนและส่งผลดีต่อสุขภาพกายได้จริง
เคยมีช่วงเวลาที่นั่งทำงานอย่างหนึ่งแล้วเงยหน้ามาอีกทีเวลาผ่านไปหลายชั่วโมงโดยไม่รู้ตัวไหมครับ ไม่หิว ไม่เหนื่อย ไม่คิดเรื่องอื่นเลย มีแต่ตัวเราและงานตรงหน้า นักจิตวิทยาชื่อ Mihaly Csikszentmihalyi ใช้เวลาศึกษาปรากฏการณ์นี้มาตั้งแต่ทศวรรษ 1970 และเรียกมันว่า "Flow" หรือภาวะลื่นไหล — สภาวะจิตที่คนเราจดจ่อกับกิจกรรมหนึ่งจนกลืนเป็นเนื้อเดียวกับสิ่งที่ทำ งานวิจัยเรื่องนี้ไม่ได้หยุดอยู่แค่ทฤษฎีสวยหรู แต่มีการทดสอบเชิงประจักษ์ต่อเนื่องมาหลายสิบปี รวมถึงงานวิจัยที่ทำในบริบทที่ทำงานโดยตรง ซึ่งให้ผลลัพธ์ที่น่าสนใจกว่าที่คนทั่วไปมักเข้าใจ