ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
แก่นชีวิต
TAG

#จิตวิทยาสังคม

พบ 3 บทความที่แท็กนี้

ทำไมยิ่งมีคนเห็นเหตุการณ์ฉุกเฉินมากเท่าไหร่ ยิ่งไม่มีใครช่วย — จริงหรือ
ความสัมพันธ์และความรัก

ทำไมยิ่งมีคนเห็นเหตุการณ์ฉุกเฉินมากเท่าไหร่ ยิ่งไม่มีใครช่วย — จริงหรือ

ลองนึกภาพว่าคุณเดินอยู่บนถนนที่มีคนพลุกพล่าน แล้วเห็นใครบางคนล้มลงกับพื้น หรือมีปากเสียงทะเลาะกันอย่างรุนแรง คุณจะเข้าไปช่วยไหม หรือจะรอดูก่อนว่ามีใครอื่นทำอะไรบ้าง หลายคนเคยได้ยินทฤษฎีที่ว่ายิ่งมีคนเห็นเหตุการณ์ฉุกเฉินมากเท่าไหร่ โอกาสที่จะไม่มีใครเข้าไปช่วยเหลือก็ยิ่งสูงขึ้น เพราะทุกคนคิดว่า "คงมีคนอื่นช่วยอยู่แล้ว" ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า bystander effect ซึ่งเป็นหนึ่งในทฤษฎีจิตวิทยาสังคมที่โด่งดังที่สุด แต่คำถามที่น่าสนใจกว่านั้นคือ ในโลกจริงที่ไม่ใช่ห้องทดลอง คนส่วนใหญ่ยังคงนิ่งเฉยแบบนั้นจริงหรือ และงานวิจัยยุคใหม่ที่ใช้ภาพจากกล้องวงจรปิดจริงหลายพันชั่วโมงก็ให้คำตอบที่ท้าทายความเข้าใจเดิมไปพอสมควร

อ่าน 14 นาที
ทำไมคนหน้าตาดีถึงดูฉลาดกว่า และคนพูดเก่งถึงดูน่าเชื่อถือกว่า ทั้งที่ยังไม่รู้จักกันเลย
การสื่อสารและการพูดในที่สาธารณะ

ทำไมคนหน้าตาดีถึงดูฉลาดกว่า และคนพูดเก่งถึงดูน่าเชื่อถือกว่า ทั้งที่ยังไม่รู้จักกันเลย

ลองนึกภาพว่าคุณเข้าไปสัมภาษณ์งานแล้วเจอผู้สมัครคนหนึ่งที่แต่งตัวดี พูดจาคล่องแคล่ว หน้าตาดี คุณอาจรู้สึกว่าเขาน่าจะทำงานเก่ง ซื่อสัตย์ และเป็นผู้นำที่ดีไปโดยอัตโนมัติ ทั้งที่ยังไม่ได้เห็นผลงานจริงสักชิ้นเดียว หรือในอีกสถานการณ์หนึ่ง เวลาฟังคนพูดในที่ประชุมด้วยน้ำเสียงมั่นใจและไหลลื่น เรามักเชื่อว่าเนื้อหาที่เขาพูดนั้นถูกต้องและน่าเชื่อถือ ทั้งที่ความมั่นใจในการพูดกับความถูกต้องของเนื้อหาเป็นคนละเรื่องกันโดยสิ้นเชิง อคติที่ทำให้เราตัดสิน "คนทั้งคน" จากลักษณะเด่นเพียงข้อเดียวแบบนี้เรียกว่า halo effect ซึ่งเป็นหนึ่งในอคติทางความคิดที่ถูกค้นพบมานานที่สุดในวงการจิตวิทยา และงานวิจัยยุคใหม่ก็ยังคงพบหลักฐานยืนยันปรากฏการณ์นี้อยู่เรื่อยๆ ในบริบทที่หลากหลายขึ้นเรื่อยๆ ตั้งแต่ใบหน้าจริงไปจนถึงใบหน้าที่ผ่านฟิลเตอร์ AI

อ่าน 15 นาที
Self-Affirmation Theory: ทำไมการเขียนถึง "คุณค่าที่ยึดถือ" ไม่กี่นาที ถึงช่วยให้สมองรับมือกับเรื่องคุกคามตัวตนได้ดีขึ้น
การพัฒนาตนเอง

Self-Affirmation Theory: ทำไมการเขียนถึง "คุณค่าที่ยึดถือ" ไม่กี่นาที ถึงช่วยให้สมองรับมือกับเรื่องคุกคามตัวตนได้ดีขึ้น

เคยไหมที่พอถูกวิจารณ์ หรือต้องเผชิญสถานการณ์ที่รู้สึกว่า "ตัวตนกำลังถูกท้าทาย" สมองกลับปิดกั้นตัวเอง ฟังไม่เข้า หรือแสดงพฤติกรรมป้องกันตัวมากกว่าจะรับฟังอย่างเปิดใจ นักจิตวิทยาสังคม Claude Steele แห่ง Stanford เสนอทฤษฎีที่เรียกว่า "self-affirmation" ตั้งแต่ปี 1988 ว่ามนุษย์มีแรงจูงใจพื้นฐานที่จะปกป้อง "ความรู้สึกว่าตัวเองมีคุณค่าโดยรวม" (global self-integrity) และเมื่อความรู้สึกนี้ถูกคุกคาม เราจะป้องกันตัวเองแบบไม่ลืมหูลืมตา แต่ถ้าได้เตือนตัวเองถึงคุณค่าสำคัญด้านอื่นในชีวิตก่อน (เช่น เขียนสั้นๆ ว่าอะไรคือสิ่งที่ให้ความหมายกับชีวิต) ความรู้สึกถูกคุกคามนั้นจะลดลง เปิดพื้นที่ให้รับมือกับสถานการณ์ตรงหน้าได้ดีขึ้นจริง

อ่าน 10 นาที