พบ 7 บทความที่แท็กนี้
งานวิจัยเวชระเบียนกว่า 1.28 ล้านคนและภาพสแกนสมอง 785 คนพบว่าอาการสมองล้าหลังติดโควิดไม่ใช่แค่ความรู้สึก แต่วัดได้จริงและยังหลงเหลืออยู่แม้อาการอื่นจะหายแล้ว โดยความเสี่ยงภาวะพร่องทางสมองยังสูงกว่าเดิมตลอด 2 ปีที่ติดตาม
งานวิเคราะห์อภิมานจากผู้หญิงรวมกันกว่า 1 ล้านคนให้ผลขัดแย้งกันเอง บ้างพบฮอร์โมนทดแทนช่วยความจำคำพูดดีขึ้น บ้างพบว่าเพิ่มความเสี่ยงสมองเสื่อม ขึ้นอยู่กับชนิดฮอร์โมนและจังหวะเวลาที่เริ่มใช้อย่างมาก ทำให้ยังไม่มีคำตอบฟันธงเดียว
งานวิจัยจากคนกว่า 378,000 คนถึงปี 2026 พบว่าการงีบ 30 นาทีช่วยการเข้ารหัสความจำได้จริงในห้องทดลอง แต่การงีบเช้าหรืองีบเกิน 60 นาทีกลับไม่ให้ผลป้องกันสมองเสื่อม และงีบบ่อยเกินไปยังเชื่อมโยงกับความเสี่ยงเสียชีวิตที่สูงขึ้น สะท้อนว่า 'จังหวะ' ของการงีบสำคัญกว่าที่คิด
ข้อมูลจากคนอเมริกันกว่า 22,000 คนพบว่าคนที่กินครีเอทีนจากอาหารมากมีความเสี่ยงซึมเศร้าต่ำกว่าคนที่กินน้อยถึง 32% และงานทดลองพบว่าครีเอทีนขนาดสูงช่วยความจำระหว่างอดนอนได้จริง แต่งานวิเคราะห์อภิมานล่าสุดพบผลต่อซึมเศร้าที่ยังเล็กเกินกว่าจะมีความหมายทางคลินิก
งานวิจัยพบว่าเนื้อหาเดียวกันที่ถูกตัดเป็นคลิปสั้นแบบกระจัดกระจายทำให้จำได้แม่นน้อยกว่าดูต่อเนื่อง และภาพสแกนสมองแสดงการซิงค์กันของสมองส่วนความเข้าใจเชิงลึกลดลงชัดเจน แต่คลิปสั้นที่แบ่งเนื้อหาเป็นตอนอย่างมีโครงสร้างกลับให้คะแนนสอบสูงกว่าคลิปยาวในอีกงานวิจัยหนึ่ง คำตอบจึงขึ้นอยู่กับว่า 'สั้นแบบไหน'
งานวิเคราะห์อภิมานจากคนกว่า 33,000 คนพบว่าเรื่องเล่าถูกเข้าใจและจดจำได้ดีกว่าข้อมูลแบบเรียบเรียงข้อเท็จจริงอย่างสม่ำเสมอ และงานวิจัยด้านเศรษฐศาสตร์ยังพบว่าอิทธิพลของสถิติต่อความเชื่อจางหายไปถึง 73% ภายในหนึ่งวัน ขณะที่อิทธิพลของเรื่องเล่าจางหายไปเพียง 32% เท่านั้น
หลายคนเคยผ่านประสบการณ์อดนอนอ่านหนังสือทั้งคืนก่อนสอบ ด้วยความเชื่อว่ายิ่งอ่านมากยิ่งจำได้มาก แต่คำถามที่นักวิทยาศาสตร์ด้านสมองสนใจมานานหลายทศวรรษคือ ระหว่างที่เราหลับ สมองไม่ได้ "ปิดตัว" เพื่อพักผ่อนเฉยๆ แต่กลับทำงานอย่างแข็งขันเพื่อ "จัดเก็บ" สิ่งที่เราเรียนรู้มาในระหว่างวัน กระบวนการนี้เรียกว่า memory consolidation หรือการรวบรวมความจำ และงานวิจัยในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาเริ่มเห็นภาพที่ชัดเจนขึ้นเรื่อยๆ ว่าคลื่นสมองเฉพาะแบบที่เกิดขึ้นระหว่างหลับลึก (slow-wave sleep) และหลับฝัน (REM sleep) มีบทบาทอย่างไรกันแน่ในการเปลี่ยนความทรงจำที่เปราะบางให้กลายเป็นความทรงจำระยะยาวที่มั่นคง บทความนี้จะพาไปดูตั้งแต่ทฤษฎีพื้นฐานที่วางกรอบความเข้าใจเรื่องนี้ ไปจนถึงงานวิจัยล่าสุดที่ใช้เทคนิคขั้นสูงอย่างการกระตุ้นสมองแบบ closed-loop ในผู้ป่วยจริง