พบ 8 บทความที่แท็กนี้
งานวิจัยที่ตั้งใจทดสอบซ้ำความเชื่อ 'ให้แล้วมีความสุข' พบผลลัพธ์พลิกไปพลิกมาตามวิธีวัด การซื้อของให้คนแปลกหน้าจริงยังให้ผลบวกชัดเจน แต่การนึกย้อนถึงการให้ในอดีตหรือถูกกำหนดให้ทำพฤติกรรมช่วยเหลือ กลับไม่พบผลอย่างมีนัยสำคัญเสมอไป
งานทดลองบล็อกอินเทอร์เน็ตในมือถือเพียง 2 สัปดาห์พบผลบวกต่อสุขภาพจิตที่มีขนาดใหญ่กว่างานวิเคราะห์อภิมานของยาต้านเศร้าเสียอีก และแม้แต่เทคนิคง่ายๆ อย่างปิดการแจ้งเตือนหรือเปลี่ยนหน้าจอเป็นขาวดำก็ช่วยลดการใช้มือถือแบบมีปัญหาได้จริง
งานสังเคราะห์เมตาอนาไลซิสจากคนกว่า 1 ล้านคนทั่วโลกยืนยันว่า EQ สัมพันธ์กับการเติบโตเบ่งบานของชีวิตอย่างมั่นคง แต่ EQ แบบวัดความสามารถจริงกลับทำนายผลลัพธ์ได้แม่นกว่า EQ แบบให้ประเมินตัวเองถึง 2 เท่า สะท้อนว่าการฝึกให้ความสามารถจริงสูงขึ้นนั้นยากกว่าที่คิด
ลองนึกภาพว่าคุณเพิ่งได้รับการเลื่อนตำแหน่งในที่ทำงาน คุณอาจบอกตัวเองว่า "เพราะฉันทำงานหนักและมีความสามารถจริงๆ" แต่พอเดือนถัดมาโปรเจกต์ที่คุณรับผิดชอบล้มเหลว คุณอาจพูดแทนว่า "ก็ทีมคนอื่นไม่ช่วยกันเต็มที่" หรือ "ลูกค้าเปลี่ยนโจทย์กลางทางแบบไม่มีเหตุผล" เหตุการณ์แบบนี้เกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่าในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นผลสอบ เกมกีฬา หรือความสัมพันธ์ เรามักอธิบายความสำเร็จว่ามาจากฝีมือและความพยายามของตัวเอง แต่พออธิบายความล้มเหลว กลับโยนไปที่ปัจจัยภายนอกที่เราควบคุมไม่ได้แทบทุกครั้ง ปรากฏการณ์นี้ในทางจิตวิทยาเรียกว่า self-serving bias และแม้จะฟังดูเหมือนเป็นแค่การ "หาข้ออ้าง" ธรรมดา แต่งานวิจัยหลายสิบปีที่ผ่านมา ตั้งแต่การตั้งคำถามอย่างระมัดระวังในยุคแรก ไปจนถึงงานวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่และพฤติกรรมจริงในยุคปัจจุบัน กลับเผยให้เห็นภาพที่ซับซ้อนและน่าสนใจกว่าที่คิด
คำแนะนำเรื่องการตั้งเป้าหมายที่เราได้ยินบ่อยที่สุดมักเป็นคำกว้างๆ อย่าง "ทำให้ดีที่สุดก็พอ" หรือ "ตั้งเป้าไว้สูงๆ เข้าไว้" แต่งานวิจัยด้านจิตวิทยาองค์กรที่สะสมมาตั้งแต่ปลายทศวรรษ 1960 จนถึงปัจจุบันชี้ตรงกันข้ามอย่างชัดเจน — เป้าหมายที่ "เจาะจง" (specific) และ "ท้าทาย" (difficult) ในระดับที่เหมาะสม ทำให้คนทำงานได้ดีกว่าคำแนะนำแบบ "ทำให้ดีที่สุด" อย่างสม่ำเสมอในงานวิจัยหลายร้อยชิ้น แต่ในขณะเดียวกันก็มีงานวิจัยอีกฝั่งที่เตือนว่าการตั้งเป้าหมายแบบไม่ระมัดระวังก็สร้างผลเสียได้จริงเช่นกัน บทความนี้จะพาไปดูทั้งสองฝั่งของหลักฐาน
เคยดู TED Talk ของ Angela Duckworth เรื่อง Grit ที่มียอดชมหลายสิบล้านครั้งไหมครับ หรือเคยอ่านหนังสือ *Grit: The Power of Passion and Perseverance* ที่ขายดีทั่วโลก ข้อความหลักที่มักถูกจดจำคือ "ความสำเร็จไม่ได้ขึ้นกับพรสวรรค์หรือ IQ มากเท่ากับความอึดและความมุ่งมั่นระยะยาว" — คำถามที่ควรตอบตรงๆ ในบทความนี้คือ นี่เป็นเรื่องจริงแค่ไหน เพราะ Grit เป็นหนึ่งในแนวคิดทางจิตวิทยาไม่กี่เรื่องที่ทั้งมีงานวิจัยดั้งเดิมที่น่าเชื่อถือ และมีงานวิจัยขนาดใหญ่ในภายหลังที่ออกมาท้าทายอย่างจริงจังว่ามันอาจไม่ใช่ลักษณะบุคลิกภาพใหม่อย่างที่คิด
เคยได้ยินคำว่า Growth Mindset จนคุ้นหูมากไหมครับ ไม่ว่าจะในห้องเรียน คอร์สอบรมองค์กร หรือโพสต์สร้างแรงบันดาลใจที่สรุปสั้นๆ ว่า "แค่เชื่อว่าตัวเองพัฒนาได้ ก็จะประสบความสำเร็จในทุกเรื่อง" — ควรบอกตรงๆ ว่างานวิจัยต้นฉบับของ Carol Dweck เป็นเรื่องจริงที่ผ่านการทดลองซ้ำแล้วซ้ำเล่าและยืนยันได้ แต่พอนักวิจัยกลุ่มอื่นเอาไปทดสอบซ้ำในสเกลใหญ่ระดับหลายแสนคน กลับพบว่าขนาดผลที่แท้จริงเล็กกว่าที่ภาพลักษณ์ป๊อปคัลเจอร์วาดไว้มาก และช่วยได้ชัดเจนเฉพาะกับคนบางกลุ่มในบางบริบทเท่านั้น ไม่ใช่สูตรสำเร็จที่ใช้ได้กับทุกคนทุกสถานการณ์แบบที่มักถูกขายกัน
เคยไหมครับ ตั้งใจว่าจะเริ่มออกกำลังกายทุกวัน วิ่งได้สัก 5 วัน แล้วก็หายไปเลย พอกลับมาคิดอีกทีก็รู้สึกผิดว่า "ทำไมเราไม่มีวินัย" — เรื่องนี้ไม่ใช่ปัญหาเรื่องวินัยเลยสักนิด แต่เป็นเพราะเราเข้าใจผิดเรื่อง "นิสัยเกิดขึ้นได้อย่างไร" มาตั้งแต่ต้น ลองมาดูกันว่างานวิจัยจริงๆ พูดว่าอย่างไร