ทำไมจำหน้าคนได้แต่นึกชื่อไม่ออก ไขคำตอบจากงานวิจัยความจำ

ผมเจอเหตุการณ์นี้บ่อยจนเริ่มอาย คือจำหน้าคนที่เคยเจอได้แม่นมาก จำได้เลยว่าเจอกันที่งานไหน คุยเรื่องอะไรกัน แต่พอถึงเวลาต้องทักทายและเอ่ยชื่อ กลับนึกไม่ออกเอาดื้อๆ ต้องแก้เกี้ยวด้วยการทักแบบไม่เอ่ยชื่อ หรือแย่กว่านั้นคือถามชื่อซ้ำทั้งที่เพิ่งได้ยินไปเมื่อสิบนาทีก่อน เรื่องนี้ไม่ได้เกิดกับผมคนเดียว เกือบทุกคนที่ผมรู้จักบ่นเรื่องเดียวกัน

ที่น่าสนใจคือปรากฏการณ์นี้ไม่ใช่ความบังเอิญหรือความจำเสื่อมส่วนตัว แต่เป็นสิ่งที่นักวิจัยด้านความจำศึกษากันมานานว่าทำไมสมองถึง "เลือกจำหน้าแต่ทิ้งชื่อ" และที่สำคัญกว่านั้นคือมีงานวิจัยที่ทดสอบแล้วว่าทักษะนี้ฝึกได้จริง ไม่ใช่พรสวรรค์ที่มีหรือไม่มีแบบตายตัว ผมเลยไปรวบรวมงานวิจัยที่ตอบคำถามเหล่านี้มาดูกันทีละชั้น ตั้งแต่ว่าทำไมชื่อคนถึงหลุดง่ายกว่าคำอื่น ไปจนถึงว่าจะฝึกให้จำได้ดีขึ้นอย่างไร

ทำไมชื่อคนถึงหลุดง่ายกว่าคำอื่น

Julie Bannon, Victor S. Ferreira, Alena Stasenko และ Tamar H. Gollan ตอบคำถามนี้ในงานชื่อ "Competition Accumulates in Successive Retrieval of Proper Names" ตีพิมพ์ใน *Memory & Cognition* ปี 2024 (เล่ม 52 ฉบับ 1 หน้า 197-210, DOI 10.3758/s13421-023-01455-x)

ทีมวิจัยออกแบบการทดลอง 2 ชุดที่ให้ผู้เข้าร่วมเรียกชื่อคนดังจากภาพถ่าย โดยก่อนเรียกชื่อแต่ละครั้งจะมีการ "ไพรม์" (prime) ด้วยชื่อคนดังอีกคนหนึ่งก่อน การทดลองแรกให้อ่านชื่อไพรม์ออกเสียง ส่วนการทดลองที่สองให้ตัดสินว่าชื่อไพรม์นั้นเป็นคนดังหรือไม่ ผลลัพธ์ที่สอดคล้องกันในทั้งสองการทดลองคือ อัตราการเรียกชื่อสำเร็จลดลงเรื่อยๆ ตามจำนวนครั้งที่เรียกชื่อคนดังที่คล้ายกันไปก่อนหน้า สะท้อนว่าชื่อคนต่างๆ แข่งขันกันเองเพื่อถูกเลือกดึงออกมาในกระบวนการค้นคืนความจำ (retrieval competition) ที่น่าสนใจคือปรากฏการณ์ "ติดอยู่ที่ปลายลิ้น" (tip-of-the-tongue) ไม่ได้เพิ่มขึ้นตามจำนวนครั้งที่เรียกชื่อ แต่เกิดเฉพาะเมื่อมีชื่อไพรม์ที่เป็นคนดังปรากฏในการทดลองที่สองเท่านั้น

ผมมองว่างานนี้อธิบายสิ่งที่ผมสงสัยมานานได้ตรงจุด คือทำไมยิ่งไปงานที่มีคนเยอะและได้เจอคนใหม่ต่อเนื่องกันหลายคน ยิ่งจำชื่อใครไม่ได้เลยสักคน เพราะสมองไม่ได้จำแต่ละชื่อแยกจากกันอิสระ แต่ชื่อทั้งหมดที่เพิ่งเรียนรู้มาแข่งกันเองเพื่อถูกดึงออกมาตอนต้องใช้จริง ยิ่งเจอคนคล้ายๆ กันติดกันมาก ยิ่งแย่งกันเองมาก คำถามที่ตามมาคือ ถ้าปัญหาคือความคล้ายกันระหว่างคนที่เพิ่งเจอ แล้วปัจจัยเรื่องอายุจะทำให้ความคล้ายกันนี้กลายเป็นปัญหาหนักขึ้นไปอีกหรือเปล่า

ยิ่งอายุมาก ยิ่งสับสนคนหน้าคล้ายชื่อคล้าย

Renae Mannion, Amritha Harikumar, Fernanda Morales-Calva และ Stephanie L. Leal ตอบคำถามนี้ในงานชื่อ "A Novel Face-Name Mnemonic Discrimination Task with Naturalistic Stimuli" ตีพิมพ์ใน *Neuropsychologia* ปี 2023 (เล่ม 189 บทความเลขที่ 108678, DOI 10.1016/j.neuropsychologia.2023.108678)

ทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยไรซ์ออกแบบงานทดสอบใหม่ที่ปรับความคล้ายกันของใบหน้า (เชื้อชาติ เพศ อารมณ์บนใบหน้า) และความคล้ายกันของชื่อไปพร้อมกันอย่างเป็นระบบ แล้วนำไปทดสอบกับผู้ใหญ่วัยหนุ่มสาวและผู้สูงอายุที่มีสุขภาพดี แนวคิดเบื้องหลังคือสมองส่วนฮิปโปแคมปัสทำหน้าที่ "แยกแยะรูปแบบ" (pattern separation) เพื่อไม่ให้ความทรงจำที่คล้ายกันปนกัน และความสามารถนี้เสื่อมลงตามวัย ผลการทดลองพบว่าทั้งสองกลุ่มอายุมีคะแนนแย่ลงเมื่อระดับความคล้ายกันของคู่ชื่อ-หน้าเพิ่มขึ้น แต่ผู้สูงอายุได้รับผลกระทบจากความคล้ายกันนี้มากกว่าคนหนุ่มสาวอย่างชัดเจน ที่น่าสนใจเพิ่มเติมคือคนหนุ่มสาวจำใบหน้าที่มีอารมณ์ชัดเจนได้ดีกว่าใบหน้าเรียบเฉย ในขณะที่ผู้สูงอายุกลับจำใบหน้าที่แสดงอารมณ์เชิงบวกได้ดีเป็นพิเศษ มากกว่าอารมณ์ประเภทอื่น

ผมคิดว่างานนี้ต่อยอดจากสิ่งที่ Bannon และคณะพบไว้ได้ดีมาก เพราะไม่ใช่แค่บอกว่า "ความคล้ายกันทำให้จำยาก" แบบกว้างๆ แต่ชี้ชัดว่าใครได้รับผลกระทบจากความคล้ายกันนี้มากกว่าใคร และยังเผยเบาะแสที่ใช้ได้จริงว่าอารมณ์เชิงบวกบนใบหน้าอาจเป็นจุดเกาะความจำที่ดีสำหรับผู้สูงอายุ ซึ่งหมายความว่าเวลาพยายามจำใครสักคน การสังเกตรอยยิ้มหรือสีหน้าเป็นมิตรของเขาอาจช่วยได้มากกว่าที่คิด แต่คำถามที่ตามมาคือ ในเมื่อการจำชื่อ-หน้ายากขนาดนี้ แล้วมันสำคัญจริงหรือ ถ้ามองในภาพรวมของความสามารถจำหน้าคนทั้งหมด การจำชื่อได้เป็นแค่ส่วนเล็กๆ หรือเป็นแกนหลักกันแน่

ทำไมการจำชื่อสำคัญกว่าที่คิด

Joseph DeGutis, Tanvi Palsamudram, Alison Campbell, Regan Fry, Mieke Verfaellie และ Nicole D. Anderson ตอบคำถามนี้ในงานชื่อ "Better Face-Name Recall Is Associated with Better Face Recognition Ability" ตีพิมพ์ใน *Quarterly Journal of Experimental Psychology* ปี 2025 (เล่ม 78 ฉบับ 9 หน้า 1769-1784, DOI 10.1177/17470218241290229)

ทีมวิจัยทดสอบผู้ใหญ่ที่มีการรับรู้ปกติ 99 คน ด้วยชุดทดสอบการรับรู้ใบหน้าที่ผ่านการรับรองมาตรฐาน งานความจำใบหน้า 3 แบบ (งานจำใบหน้าเก่า-ใหม่ งานจำใบหน้าคู่กับฉากหลัง และงานจำใบหน้าคู่กับชื่อ-อาชีพ) รวมถึงแบบทดสอบความจำใบหน้ามาตรฐาน Cambridge Face Memory Test เพื่อวัดความสามารถจำหน้าคนโดยรวม ผลลัพธ์พบว่าหลังควบคุมผลของความสามารถรับรู้ใบหน้าพื้นฐานแล้ว ความสามารถจำชื่อคู่กับใบหน้าและการจดจำรายละเอียดใบหน้าในงานจำภาพฉากหลังยังคงทำนายความสามารถจำหน้าคนโดยรวมได้อย่างมีนัยสำคัญ โดยความสามารถจำชื่อคู่กับใบหน้าเป็นตัวทำนายที่แข็งแรงที่สุดในบรรดาตัวแปรทั้งหมดที่วัด

ผมมองว่างานนี้เปลี่ยนมุมมองของผมไปเลย เพราะแต่เดิมผมคิดว่าการจำชื่อเป็นแค่ทักษะเสริมทางสังคม แยกต่างหากจากความสามารถ "จำหน้าคนเก่ง" ที่ดูเป็นเรื่องของสมองส่วนรับรู้ภาพล้วนๆ แต่งานนี้ชี้ว่าจริงๆ แล้วความสามารถผูกชื่อเข้ากับใบหน้าต่างหากที่เป็นแกนกลางของความสามารถจำหน้าคนโดยรวม ไม่ใช่แค่ส่วนประกอบเสริม นี่ทำให้การฝึกจำชื่อไม่ใช่แค่เรื่องมารยาททางสังคม แต่อาจเป็นการฝึกกลไกความจำที่ส่งผลต่อการจำคนโดยรวมทั้งระบบ คำถามที่ตามมาคือ ในเมื่อทักษะนี้สำคัญขนาดนี้ แล้วมันฝึกให้ดีขึ้นได้จริงไหม หรือเป็นแค่ความสามารถติดตัวที่เปลี่ยนแปลงไม่ได้

ฝึกจำชื่อได้จริงไหม งานทดลองแบบสุ่มตอบแล้ว

Carla M. Strickland-Hughes และ Robin L. West ตอบคำถามนี้ในงานชื่อ "Brief Strategy Training in Aging: Near Transfer Effects and Mediation of Gains by Improved Self-Regulation" ตีพิมพ์ใน *Brain Sciences* ปี 2022 (เล่ม 12 ฉบับ 4 บทความเลขที่ 465, DOI 10.3390/brainsci12040465)

ทีมวิจัยสุ่มแบ่งผู้ใหญ่วัยกลางคนถึงสูงอายุที่มีสุขภาพดี 122 คน อายุระหว่าง 51-90 ปี ออกเป็น 3 กลุ่ม คือกลุ่มฝึกกลยุทธ์จำชื่ออย่างเดียว (46 คน) กลุ่มฝึกกลยุทธ์บวกการเสริมทักษะกำกับตนเอง (38 คน) และกลุ่มรอคิว (waitlist control, 38 คน) ผลลัพธ์พบปฏิสัมพันธ์ระหว่างกลุ่มกับช่วงเวลาที่มีนัยสำคัญทางสถิติ (F(1, 115) = 4.32, p = .040, η² = .04) กลุ่มที่ได้รับการฝึกมีคะแนนจำชื่อเพิ่มจากก่อนฝึก 46.52% เป็นหลังฝึก 53.85% เพิ่มขึ้น 7.33 จุดเปอร์เซ็นต์อย่างมีนัยสำคัญ (p < .001) ในขณะที่กลุ่มรอคิวแทบไม่เปลี่ยนแปลงเลย (จาก 47.37% เป็น 47.04%, p = .914) นอกจากนี้ผลการฝึกยังส่งต่อไปยังงานความจำเชื่อมโยงอื่นที่ไม่ได้ฝึกโดยตรง (near transfer) และการเปลี่ยนแปลงด้านความเชื่อมั่นในความจำตนเองกับการใช้กลยุทธ์อธิบายผลของการฝึกต่อคะแนนจำชื่อได้เกือบทั้งหมด

ผมมองว่างานนี้เป็นคำตอบที่ตรงประเด็นที่สุดของบทความนี้ เพราะพิสูจน์ด้วยการทดลองแบบสุ่มจริงว่าการจำชื่อไม่ใช่พรสวรรค์ที่มีหรือไม่มีตายตัว แต่ฝึกได้ด้วยกลยุทธ์ที่ไม่ซับซ้อนและใช้เวลาไม่นาน ที่สำคัญกว่านั้นคือกลไกที่ทำให้ฝึกได้ผลไม่ใช่แค่เทคนิคความจำอย่างเดียว แต่รวมถึงความเชื่อมั่นในตัวเองว่าจะจำได้ด้วย ซึ่งเป็นจุดที่คนมักมองข้าม หลายคนบอกตัวเองว่า "ฉันจำชื่อคนไม่เก่ง" จนกลายเป็นคำทำนายที่เป็นจริง ทั้งที่จริงๆ แล้วแค่ปรับความเชื่อและใช้กลยุทธ์ที่ถูกต้องก็เปลี่ยนได้ คำถามที่ตามมาคือ นอกจากการฝึกตอนตื่นแล้ว มีปัจจัยอื่นที่ช่วยล็อกความจำที่เพิ่งฝึกไปให้อยู่ทนขึ้นได้อีกไหม

นอนหลับลึกช่วยล็อกชื่อคนที่เพิ่งเจอไว้ในหัว

Nathan W. Whitmore, Adrianna M. Bassard และ Ken A. Paller ตอบคำถามนี้ในงานชื่อ "Targeted Memory Reactivation of Face-Name Learning Depends on Ample and Undisturbed Slow-Wave Sleep" ตีพิมพ์ใน *npj Science of Learning* ปี 2022 (เล่ม 7 ฉบับ 1 บทความเลขที่ 1, DOI 10.1038/s41539-021-00119-2)

ทีมวิจัยให้ผู้เข้าร่วม 24 คน (อายุ 18-31 ปี เฉลี่ย 23.38 ปี) เรียนรู้คู่ชื่อ-ใบหน้า 80 คู่ แล้วให้เข้านอนกลางวัน ระหว่างช่วงหลับลึก (N3 sleep) นักวิจัยเปิดเสียงชื่อบางส่วนที่เคยเรียนรู้ไปพร้อมเพลงประกอบที่จับคู่ไว้ล่วงหน้าอย่างแผ่วเบา เพื่อกระตุ้นความจำเฉพาะจุดระหว่างหลับ (targeted memory reactivation) ผลลัพธ์พบว่าคู่ชื่อ-หน้าที่ถูกกระตุ้นซ้ำระหว่างหลับถูกจำได้ดีขึ้นทั้งด้านการเรียกชื่อและการจำใบหน้า แต่ประโยชน์นี้ขึ้นอยู่กับคุณภาพการนอนสองปัจจัย คือมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับระยะเวลาการหลับลึก (χ²(1, N=24) = 5.18, p = .02 และเมื่อควบคุมเวลานอนรวมด้วยยิ่งชัดขึ้น χ²(1, N=24) = 14.52, p < .001) และมีความสัมพันธ์เชิงลบกับระดับการถูกรบกวนระหว่างหลับ (χ²(1, N=24) = 3.98, p = .046) เมื่อรวมปัจจัยทั้งหมดในโมเดลถดถอย ความสัมพันธ์โดยรวมมีนัยสำคัญชัดเจน (r(17) = .55, p = .01)

ผมมองว่างานนี้เป็นบทสรุปที่เติมเต็มภาพทั้งหมดของบทความนี้ได้พอดี เพราะมันบอกว่าการฝึกตอนตื่นแบบที่ Strickland-Hughes และ West พิสูจน์ไว้เป็นแค่ครึ่งแรกของเรื่อง ครึ่งหลังที่คนมักมองข้ามคือสิ่งที่เกิดขึ้นหลังจากนั้น คือการนอนหลับลึกที่ไม่ถูกรบกวนช่วยล็อกความจำคู่ชื่อ-หน้าที่เพิ่งเรียนรู้ให้แน่นขึ้น เมื่อมองย้อนกลับไปตลอดทั้งบทความ ตั้งแต่การรู้ว่าชื่อคนแข่งขันกันเองในหัวเรา (Bannon) ยิ่งคล้ายกันยิ่งจำยากโดยเฉพาะในผู้สูงอายุ (Mannion) การจำชื่อเป็นแกนกลางของการจำหน้าคนทั้งระบบ ไม่ใช่แค่ส่วนเสริม (DeGutis) ไปจนถึงการฝึกที่พิสูจน์แล้วว่าได้ผลจริง (Strickland-Hughes และ West) ผมมองว่าคำตอบที่ซื่อตรงที่สุดคือ การจำชื่อและหน้าคนเป็นทักษะที่ประกอบขึ้นจากหลายชั้น ทั้งตอนเจอคน ตอนฝึกฝนอย่างตั้งใจ และแม้แต่ตอนเรานอนหลับอยู่ก็ยังทำงานอยู่เบื้องหลัง

กรอบจ้อง–ผูก–พูด–ย้ำ สำหรับเจอคนใหม่

รวมงานวิจัยทั้ง 5 ชิ้นแล้ว ผมลองสังเคราะห์ออกมาเป็นขั้นตอนสั้นๆ ที่ทำได้จริงตอนเจอคนใหม่ในไม่กี่วินาที ตั้งชื่อว่า "จ้อง–ผูก–พูด–ย้ำ" เรียงตามลำดับเวลาที่ควรทำจริง ตั้งแต่วินาทีที่ได้ยินชื่อไปจนถึงคืนนั้นก่อนนอน

1. จ้อง — พอได้ยินชื่อปุ๊บ ให้จ้องหาจุดเด่นบนใบหน้าคนนั้นทันที เช่น รูปทรงคิ้ว รอยยิ้ม หรือลักษณะเฉพาะอะไรสักอย่าง แทนที่จะฟังชื่อผ่านๆ แล้วรีบคุยเรื่องอื่นต่อ สอดคล้องกับที่ Mannion และคณะ (2023) พบว่าจุดเด่นบนใบหน้า โดยเฉพาะสีหน้าเชิงบวก เป็นตัวช่วยแยกแยะคนแต่ละคนออกจากกันได้ดี 2. ผูก — ผูกชื่อเข้ากับจุดเด่นที่เพิ่งสังเกตด้วยภาพหรือเรื่องราวสั้นๆ ในหัว เช่น ชื่อพ้องเสียงกับคำอื่น หรือจินตนาการเชื่อมจุดเด่นกับชื่อ ยิ่งจุดเชื่อมเฉพาะเจาะจงมากเท่าไหร่ ยิ่งลดโอกาสที่ชื่อนี้จะไปแข่งขันกับชื่ออื่นในหัวตอนต้องดึงออกมาใช้ ตรงกับกลไกที่ Bannon และคณะ (2024) พบว่าชื่อคนแข่งขันกันเองในกระบวนการดึงความจำ ยิ่งมีจุดเชื่อมเฉพาะตัว ยิ่งแย่งกันน้อยลง 3. พูด — เอ่ยชื่อคนนั้นออกเสียงกลับไปในบทสนทนาทันที เช่น "ยินดีที่ได้รู้จักครับ พลอย" แทนที่จะพยักหน้ารับแล้วปล่อยผ่าน การเรียกชื่อออกเสียงคือการฝึกดึงความจำ (retrieval) ทันทีในบริบทจริง ซึ่งเป็นแก่นของกลยุทธ์ที่ Strickland-Hughes และ West (2022) พิสูจน์แล้วว่าช่วยเพิ่มคะแนนจำชื่อได้จริงด้วยการทดลองแบบสุ่ม 4. ย้ำ — ก่อนนอนคืนนั้น ทบทวนชื่อและหน้าคนที่เพิ่งเจอในหัวอีกครั้งสั้นๆ เพราะ Whitmore และคณะ (2022) พบว่าการนอนหลับลึกที่ไม่ถูกรบกวนช่วยล็อกความจำคู่ชื่อ-หน้าที่เพิ่งเรียนรู้ให้แน่นขึ้น การทบทวนก่อนนอนเป็นการเพิ่มโอกาสที่สมองจะหยิบคู่ชื่อ-หน้านี้ไปประมวลผลซ้ำระหว่างหลับ

กรอบนี้เป็นเครื่องมือประยุกต์ของบทความที่ผู้เขียนสังเคราะห์ขึ้นเองจากงานวิจัยข้างต้น ไม่ใช่โปรโตคอลการฝึกความจำที่ผ่านการทดสอบทางวิชาการโดยตรง ใช้เป็นแนวทางปฏิบัติในชีวิตประจำวันเท่านั้น

กรณีจำลอง: พลอยกับพนักงานใหม่ 15 คนในวันปฐมนิเทศ

พลอยเป็นเจ้าหน้าที่ฝ่ายบุคคลที่ต้องดูแลปฐมนิเทศพนักงานใหม่ 15 คนในวันเดียวทุกไตรมาส ปัญหาที่เจอทุกครั้งคือจำชื่อใครไม่ได้เลยสักคนหลังจบวัน ทั้งที่เพิ่งแนะนำตัวกันไปไม่กี่ชั่วโมงก่อน จนรู้สึกเขินเวลาต้องเดินไปทักทายพนักงานใหม่ในสัปดาห์ถัดมาแล้วนึกชื่อไม่ออก

รอบล่าสุดพลอยลองใช้กรอบจ้อง–ผูก–พูด–ย้ำ ตอนแนะนำตัวทีละคน เริ่มจาก จ้อง หาจุดเด่นของแต่ละคน เช่น คนที่ใส่แว่นกรอบสีแดง คนที่มีรอยยิ้มกว้างเป็นพิเศษ จากนั้น ผูก ชื่อเข้ากับจุดเด่นนั้นทันที เช่น "แนน แว่นแดง" หรือ "โบ รอยยิ้มกว้าง" ระหว่างคุยพลอยพยายาม พูด ชื่อแต่ละคนออกเสียงกลับไปอย่างน้อยหนึ่งครั้งระหว่างบทสนทนา เช่น "แนนทำงานแผนกไหนมาก่อนคะ" แทนที่จะพยักหน้ารับเฉยๆ

พอกลับถึงบ้านคืนนั้น พลอย ย้ำ ด้วยการหยิบรายชื่อพนักงานใหม่มาดูอีกครั้งสัก 5 นาทีก่อนนอน พยายามนึกหน้าแต่ละคนคู่กับชื่อและจุดเด่นที่ผูกไว้ตอนกลางวัน สัปดาห์ถัดมาเมื่อเดินเจอพนักงานใหม่ในโรงอาหาร พลอยพบว่าจำชื่อได้ 12 จาก 15 คน ซึ่งดีขึ้นมากเมื่อเทียบกับรอบก่อนๆ ที่จำได้ไม่ถึงครึ่ง

กรณีของพลอยเป็นสถานการณ์จำลองเพื่อสาธิตวิธีคิดตามกรอบจ้อง–ผูก–พูด–ย้ำเท่านั้น ไม่ใช่ผลการทดลองจริงหรือตัวเลขที่มาจากการวัดผลทางวิชาการ

ลองเอาไปปรับใช้

1. เวลาเจอคนหลายคนติดกัน อย่าพยายามจำทุกชื่อพร้อมกันในหัวแบบลอยๆ ให้หาจุดต่างของแต่ละคนมาผูกไว้กับชื่อ เพราะ Bannon และคณะ (2024) พบว่าชื่อคนที่คล้ายกันแข่งขันกันเองในกระบวนการดึงความจำ ยิ่งจำแบบไม่มีจุดแยก ยิ่งสับสนง่าย 2. สังเกตสีหน้าและรอยยิ้มของคนที่เพิ่งเจอให้ดี โดยเฉพาะถ้าคุณเป็นผู้สูงอายุ เพราะ Mannion และคณะ (2023) พบว่าผู้สูงอายุจำใบหน้าที่แสดงอารมณ์เชิงบวกได้ดีเป็นพิเศษ ซึ่งอาจใช้เป็นจุดเกาะความจำได้ 3. อย่ามองว่าการฝึกจำชื่อเป็นแค่มารยาททางสังคม แต่เป็นการฝึกกลไกความจำที่ส่งผลต่อการจำหน้าคนโดยรวม เพราะ DeGutis และคณะ (2025) พบว่าความสามารถจำชื่อคู่กับใบหน้าเป็นตัวทำนายความสามารถจำหน้าคนโดยรวมที่แข็งแรงที่สุด 4. ลองฝึกกลยุทธ์จำชื่ออย่างจริงจังสัก 2-3 สัปดาห์ พร้อมสร้างความมั่นใจให้ตัวเองว่าทำได้ ไม่ใช่ท่องจำเฉยๆ เพราะ Strickland-Hughes และ West (2022) พบว่าความเชื่อมั่นในความจำตนเองและการใช้กลยุทธ์คือกลไกหลักที่ทำให้การฝึกได้ผล ไม่ใช่แค่การซ้อมอย่างเดียว 5. หลังเจอคนใหม่ในวันนั้น พยายามนอนหลับให้เพียงพอและไม่ถูกรบกวนในคืนถัดไป เพราะ Whitmore และคณะ (2022) พบว่าการหลับลึกที่ไม่ถูกรบกวนช่วยเสริมความจำคู่ชื่อ-หน้าที่เพิ่งเรียนรู้ให้แน่นขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ