เชื่อว่าตัวเองทำธุรกิจได้ ช่วยให้สำเร็จจริงไหม งานวิจัยตอบ

ผมเคยคุยกับเพื่อนคนหนึ่งที่กำลังลังเลจะเปิดร้านของตัวเอง เขาพูดประโยคหนึ่งที่ผมจำได้แม่นมาก คือ "ผมว่าไอเดียมันดีนะ แต่ผมไม่รู้ว่าตัวเองจะจัดการมันได้จริงไหม" ตอนนั้นผมเริ่มสงสัยว่าสิ่งที่เขาขาดไม่ใช่ความรู้เรื่องธุรกิจ ไม่ใช่เงินทุน แต่เป็นความเชื่อบางอย่างที่จับต้องไม่ได้ นั่นคือความเชื่อว่า "ฉันทำสิ่งที่ต้องทำเพื่อให้ธุรกิจนี้เดินหน้าได้จริง" ซึ่งต่างจากความมั่นใจแบบเหมารวมทั่วไป เพราะมันเจาะจงลงไปที่การกระทำจริง เช่น การหาลูกค้า การเจรจา การจัดการเงิน การตัดสินใจตอนมีปัญหา

นักจิตวิทยาเรียกความเชื่อแบบนี้ว่า "entrepreneurial self-efficacy" หรือ ESE ผมเลยอยากรู้ว่ามันเป็นแค่คำสวยหรูทางวิชาการที่ฟังดูดีเฉยๆ หรือมีหลักฐานจริงจังรองรับว่าคนที่เชื่อแบบนี้มากกว่า มีแนวโน้มจะเปิดธุรกิจสำเร็จมากกว่าจริง และถ้าจริง มันเพิ่มได้ไหม หรือมันเป็นแค่ผลพลอยได้จากคนที่เก่งอยู่แล้ว ผมเลยไปรวบรวมงานวิจัยที่เข้มงวดที่สุดเท่าที่หาได้ ตั้งแต่งานวิเคราะห์อภิมานภาพรวม ไปจนถึงงานที่ติดตามผู้ประกอบการจริงเป็นเดือนเป็นปีมาดูกัน

ความเชื่อมั่นแบบนี้สัมพันธ์กับความสำเร็จแค่ไหนกันแน่

Alexander Glosenberg, Duygu Phillips, Joseph Schaefer, Jeffrey M. Pollack, Bradley L. Kirkman, Jenna McChesney, Sean M. Noble, M.K. Ward และ Lori L. Foster ตอบคำถามนี้ในงานชื่อ "The Relationship of Self-Efficacy With Entrepreneurial Success: A Meta-Analytic Replication and Extension" ตีพิมพ์ใน *Journal of Business Venturing Insights* ปี 2022 (เล่ม 18 บทความเลขที่ e00342, DOI 10.1016/j.jbvi.2022.e00342)

ทีมวิจัยนำงานวิเคราะห์อภิมานเดิมของ Miao และคณะ (2017) ที่เคยรวมตัวอย่างไว้ 27 ชิ้น มาขยายเพิ่มเป็น 159 ตัวอย่าง และแยกให้ชัดขึ้นระหว่างความเชื่อมั่นที่เจาะจงเรื่องธุรกิจ (entrepreneurial self-efficacy) กับความมั่นใจทั่วไปแบบเหมารวม (generalized self-efficacy) รวมถึงแยกผลลัพธ์ความสำเร็จออกเป็นแบบวัดด้วยตัวเลขการเงินและแบบไม่ใช่การเงิน ผลลัพธ์โดยรวมพบว่าความเชื่อมั่นในตัวเองสัมพันธ์กับความสำเร็จจริง แต่ขนาดผลเมื่อดูภาพรวมทั้งหมดถือว่าเล็กตามเกณฑ์ของ Cohen (1988) คือ ρ ประมาณ 0.24 ทว่าเมื่อจำกัดเฉพาะผลลัพธ์ที่เป็นตัวชี้วัดทางการเงินบางส่วน ความสัมพันธ์กลับแน่นขึ้นกว่านั้น และที่สำคัญคือ ESE ที่เจาะจงเรื่องการทำธุรกิจสัมพันธ์กับความสำเร็จแน่นกว่าความมั่นใจทั่วไปแบบเหมารวมอย่างชัดเจน ส่วนความสัมพันธ์กับขนาดของกิจการกลับไม่ชัดเจนเท่าตัวชี้วัดอื่น

ผมมองว่างานนี้เป็นจุดเริ่มต้นที่ดีเพราะให้ภาพรวมที่ตรงไปตรงมา คือความเชื่อมั่นแบบนี้มีผลจริง แต่ไม่ใช่ยาวิเศษที่รับประกันความสำเร็จ ขนาดผลเล็กบอกเราว่ายังมีปัจจัยอื่นอีกมากที่ร่วมกำหนดความสำเร็จของธุรกิจ และการที่ ESE เฉพาะทางสัมพันธ์แน่นกว่าความมั่นใจทั่วไปก็ยืนยันว่าความเชื่อมั่นแบบเจาะจงกิจกรรมมีความหมายมากกว่าความมั่นใจแบบกว้างๆ ลอยๆ คำถามที่ตามมาคือ ถ้าเราไปดูกับผู้ก่อตั้งธุรกิจจริงจำนวนมากในโลกจริง ไม่ใช่แค่รวมผลจากหลายงานวิจัยเข้าด้วยกัน จะยังเห็นความสัมพันธ์แบบเดียวกันไหม

ทดสอบกับผู้ก่อตั้งธุรกิจจริงกว่าพันคน ยังเห็นผลอยู่ไหม

Marco Caliendo, Alexander S. Kritikos, Daniel Rodríguez และ Claudia Stier ตอบคำถามนี้ในงานชื่อ "Self-Efficacy and Entrepreneurial Performance of Start-Ups" ตีพิมพ์ใน *Small Business Economics* ปี 2023 (เล่ม 61 ฉบับ 3 หน้า 1027-1051, DOI 10.1007/s11187-022-00728-0)

ทีมวิจัยใช้กลุ่มตัวอย่างที่เป็นตัวแทนผู้ก่อตั้งธุรกิจชาวเยอรมันจริง 1,405 คน วัดคะแนนความเชื่อมั่นในความสามารถของตัวเอง (ในงานนี้เจาะจงที่ตัวลักษณะบุคลิกภาพ ไม่ใช่ ESE เฉพาะกิจกรรมแบบงานแรก) แล้วติดตามผลลัพธ์ทางธุรกิจจริงนานถึง 19 เดือนหลังก่อตั้ง ครอบคลุมทั้งการอยู่รอดของธุรกิจ รายได้จากการประกอบการ การจ้างงาน และการยื่นขอสิทธิบัตรหรือเครื่องหมายการค้าซึ่งเป็นตัวชี้วัดด้านนวัตกรรม ผลลัพธ์พบว่าคนที่มีคะแนนความเชื่อมั่นในตัวเองสูงมีอัตราการอยู่รอดของธุรกิจและรายได้จากการประกอบการสูงกว่าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติและมีนัยสำคัญทางเศรษฐกิจ โดยผลยิ่งชัดขึ้นเมื่อดูที่ตัวชี้วัดด้านนวัตกรรม ทีมวิจัยยังพบว่าระดับความเชื่อมั่นในตัวเองกระจายตัวใกล้เคียงกันระหว่างผู้ก่อตั้งหญิงและชาย แต่ผลของมันต่อตัวชี้วัดด้านการเติบโตกลับแรงกว่าในกลุ่มผู้ก่อตั้งหญิง

ผมมองว่างานนี้ตอบคำถามที่ค้างจากงานวิเคราะห์อภิมานก่อนหน้าได้ตรงจุด เพราะใช้กลุ่มตัวอย่างขนาดใหญ่ที่เป็นตัวแทนของผู้ก่อตั้งจริง ไม่ใช่แค่รวมผลจากหลายบริบทที่แตกต่างกันมาก และยืนยันว่าความสัมพันธ์นี้ไม่ได้จางหายไปเมื่อดูข้อมูลระดับประเทศ แต่สิ่งที่น่าสนใจคืองานนี้วัดที่ระยะเวลาเพียงจุดเดียวก่อนเริ่มธุรกิจ แล้วดูผลลัพธ์ที่ตามมา ซึ่งยังตอบไม่ได้ว่าความเชื่อมั่นในตัวเองของคนคนหนึ่งเปลี่ยนแปลงไปอย่างไรระหว่างทางกว่าจะถึงจุดเริ่มธุรกิจจริง คำถามที่ตามมาคือ ถ้าติดตามความเชื่อมั่นในตัวเองแบบวัดซ้ำหลายรอบระหว่างกระบวนการเตรียมตัวเป็นผู้ประกอบการ รูปแบบที่แท้จริงจะซับซ้อนกว่าที่เห็นในภาพนิ่งครั้งเดียวไหม

ความเชื่อมั่นที่ "ขึ้นๆ ลงๆ" ระหว่างฝึก กลับทำนายการเปิดธุรกิจจริงได้ดีกว่า

Michael M. Gielnik, Ronald Bledow และ Miriam S. Stark ตอบคำถามนี้ในงานชื่อ "A Dynamic Account of Self-Efficacy in Entrepreneurship" ตีพิมพ์ใน *Journal of Applied Psychology* ปี 2020 (เล่ม 105 ฉบับ 5 หน้า 487-505, DOI 10.1037/apl0000451)

ทีมวิจัยวัดความเชื่อมั่นในความสามารถทำธุรกิจของผู้ประกอบการมือใหม่ในแอฟริกาซ้ำหลายรอบตลอดโปรแกรมฝึกอบรมการเป็นผู้ประกอบการแบบลงมือทำจริง 12 สัปดาห์ (รวม 241 คนระหว่างฝึก) แล้วติดตามผลอีก 12 เดือนต่อมาว่าใครเปิดธุรกิจได้จริง (ติดตามได้ 190 คน) แนวคิดหลักของงานนี้คือการรวมทฤษฎีการควบคุมตนเอง (control theory) เข้ากับทฤษฎีการรับรู้ความสามารถของตนเองแบบดั้งเดิม โดยเสนอว่าความผันผวนของความเชื่อมั่นในตัวเองระหว่างฝึก ไม่ใช่แค่ระดับเฉลี่ยเพียงอย่างเดียว มีความหมายสำคัญ ผลลัพธ์พบว่าทั้งความผันผวนและระดับเฉลี่ยของความเชื่อมั่นในตัวเองระหว่างการฝึกอบรมสัมพันธ์กับการเปิดธุรกิจจริงในเวลาต่อมา และที่น่าสนใจยิ่งกว่าคือในกลุ่มที่มีความตั้งใจอยากเป็นผู้ประกอบการสูงอยู่แล้ว ความสัมพันธ์ระหว่างความเชื่อมั่นในตัวเองทันทีหลังจบการฝึกกับการเปิดธุรกิจจริงกลับมีรูปร่างเป็นตัวยูคว่ำ คือความเชื่อมั่นที่สูงเกินไปในจุดเดียวนั้นไม่ได้แปลว่าจะเปิดธุรกิจสำเร็จมากที่สุดเสมอไป

ผมมองว่างานนี้เปลี่ยนมุมมองของผมไปเยอะเลย เพราะแต่เดิมผมคิดว่ายิ่งเชื่อมั่นสูงคงยิ่งดี แต่งานนี้ชี้ว่าการที่ความเชื่อมั่น "ขึ้นๆ ลงๆ" ระหว่างทางอาจสะท้อนกระบวนการเรียนรู้และปรับตัวจริงที่เกิดขึ้น ไม่ใช่สัญญาณของความไม่มั่นคง และความเชื่อมั่นที่นิ่งสูงตลอดโดยไม่เคยสั่นคลอนเลยอาจแปลว่าไม่ได้เจอความท้าทายจริงจังพอที่จะเรียนรู้อะไรใหม่ คำถามที่ตามมาคือ ถ้าความผันผวนช่วงหนึ่งเป็นเรื่องปกติและมีประโยชน์ แล้วทำไมบางครั้งการฝึกอบรมถึงทำให้ความเชื่อมั่นในตัวเอง "ลดลง" อย่างต่อเนื่องจนอาจกลายเป็นผลเสียแทน

เมื่อการฝึกอบรมกลับทำให้ความเชื่อมั่นลดลง

Carina Bohlayer และ Michael M. Gielnik ตอบคำถามนี้ในงานชื่อ "(S)training Experiences: Toward Understanding Decreases in Entrepreneurial Self-Efficacy During Action-Oriented Entrepreneurship Training" ตีพิมพ์ใน *Journal of Business Venturing* ปี 2023 (เล่ม 38 ฉบับ 1 บทความเลขที่ 106259, DOI 10.1016/j.jbusvent.2022.106259)

ทีมวิจัยตั้งคำถามตรงกันข้ามกับความเชื่อทั่วไปที่ว่าการฝึกอบรมแบบลงมือทำจริงย่อมช่วยเพิ่มความเชื่อมั่นเสมอ โดยชี้ว่าโปรแกรมที่ให้ผู้เรียนลงมือทำธุรกิจจริงมักพาผู้เรียนไปเจอปัญหาที่ยากเกินคาดได้เช่นกัน ซึ่งอาจกลับทำให้ความเชื่อมั่นในความสามารถของตัวเอง "ลดลง" แทนที่จะเพิ่มขึ้น ทีมวิจัยอาศัยทฤษฎีการกำกับตนเอง (self-regulation) เสนอว่าปัจจัยที่กำหนดว่าการเจอปัญหาจะทำให้ความเชื่อมั่นลดลงหรือไม่นั้น คือมุมมองต่อความผิดพลาดที่เรียกว่า error mastery orientation หรือการมองว่าความผิดพลาดเป็นเรื่องที่เรียนรู้และจัดการได้ ผลการศึกษาสนับสนุนแบบจำลองนี้ คือผู้เรียนที่มี error mastery orientation ต่ำ เมื่อเจอปัญหาระหว่างฝึกจะมีความเชื่อมั่นในตัวเองลดลงจริง ขณะที่ผู้เรียนที่มี error mastery orientation สูงสามารถกันผลเสียของการเจอปัญหาที่มีต่อความเชื่อมั่นในตัวเองได้

ผมมองว่างานนี้เป็นเสียงเตือนที่สำคัญมากสำหรับใครก็ตามที่กำลังจะเข้าโปรแกรมบ่มเพาะธุรกิจหรือฝึกอบรมแบบลงมือทำจริง เพราะบอกเราว่าการเจอปัญหาไม่ได้แปลว่าตัวโปรแกรมล้มเหลวหรือตัวเราไม่เหมาะกับธุรกิจเสมอไป กุญแจสำคัญอยู่ที่วิธีที่เรามองความผิดพลาดนั้นต่างหาก ถ้ามองว่ามันคือหลักฐานว่าเราไม่เก่งพอ ความเชื่อมั่นก็จะยุบตัวลง แต่ถ้ามองว่ามันคือข้อมูลที่เอาไปปรับปรุงต่อได้ ความเชื่อมั่นก็จะไปต่อได้ คำถามที่ตามมาคือ แล้วในทางกลับกัน ถ้าความเชื่อมั่นสูงมากๆ อยู่แล้วในบางช่วง มันจะส่งผลดีกับความคืบหน้าของธุรกิจเสมอไปไหม หรือมีจุดที่ "มั่นใจมากไป" ก็เป็นปัญหาได้เหมือนกัน

มั่นใจมากไปก็ไม่ดีเสมอ ทำไมและเมื่อไหร่

Marilyn A. Uy, Shuhua Sun, Michael M. Gielnik, Gabriel Henry Jacob, John Luis D. Lagdameo, Armando G. Miclat และ Enrico C. Osi ตอบคำถามนี้ในงานชื่อ "Unpacking the Nonlinear Effect of Self-Efficacy in Entrepreneurship: Why and Under Which Condition More Is Not Better" ตีพิมพ์ใน *Personnel Psychology* ปี 2024 (เล่ม 77 ฉบับ 1 หน้า 81-108, DOI 10.1111/peps.12618)

ทีมวิจัยศึกษาผู้ประกอบการระยะเริ่มต้นในโปรแกรมบ่มเพาะธุรกิจที่ฟิลิปปินส์จำนวน 84 คน ด้วยการวัดผลซ้ำถึง 6 รอบในช่วงเวลาต่างๆ เพื่อดูความสัมพันธ์ระหว่างความเชื่อมั่นในตัวเองกับความคืบหน้าของเป้าหมายทางธุรกิจแบบภายในบุคคลเดียวกันข้ามเวลา (within-person) ไม่ใช่การเปรียบเทียบระหว่างคนต่างกลุ่ม ทีมวิจัยอาศัยทฤษฎีการกำกับตนเองเช่นเดียวกับงานก่อนหน้า เสนอว่าความเชื่อมั่นในตัวเองมีผลแบบไม่เป็นเส้นตรงต่อความคืบหน้าของธุรกิจ โดยส่งผ่านพฤติกรรมการแสวงหาฟีดแบ็กเชิงรุกและความพยายามที่ลงทุนไปกับธุรกิจ ผลลัพธ์พบว่ากลไกการกำกับตนเองเหล่านี้ คือการแสวงหาฟีดแบ็ก ความพยายาม และ error mastery orientation ณ ช่วงเวลานั้นๆ ช่วยอธิบายได้ว่าทำไมและเมื่อไหร่ความเชื่อมั่นในตัวเองถึงส่งผลแบบไม่เป็นเส้นตรงต่อผลลัพธ์การทำงาน กล่าวคือในบางช่วง ความเชื่อมั่นที่สูงมากอาจทำให้ผู้ประกอบการแสวงหาฟีดแบ็กน้อยลงและทุ่มความพยายามน้อยลง เพราะรู้สึกว่าตัวเองรู้ดีอยู่แล้ว ซึ่งกลับฉุดความคืบหน้าของธุรกิจแทน

ผมมองว่างานนี้เป็นบทสรุปที่ทำให้ภาพทั้งหมดของบทความนี้ชัดเจนที่สุด เพราะมันอธิบายกลไกเบื้องหลังสิ่งที่งานของ Gielnik และคณะในปี 2020 เจอไว้ว่าทำไมความเชื่อมั่นที่สูงเกินไปในจุดเดียวถึงไม่ได้ดีที่สุดเสมอไป คำตอบคือมันไปลดพฤติกรรมสำคัญอย่างการแสวงหาฟีดแบ็กและความพยายามลงนั่นเอง และที่น่าสนใจคือ error mastery orientation ซึ่งเป็นตัวแปรเดียวกับที่ปรากฏในงานของ Bohlayer และ Gielnik (2023) ก็โผล่มาเป็นกลไกสำคัญอีกครั้งในบริบทที่ต่างกัน ทำให้เห็นภาพรวมว่าเรื่องนี้ไม่ใช่แค่ "เชื่อมั่นเยอะๆ แล้วดี" แบบง่ายๆ แต่เป็นความสัมพันธ์ที่ซับซ้อนกว่านั้น ซึ่งมีมุมมองต่อความผิดพลาดของตัวเองเป็นตัวแปรที่คอยกำกับอยู่เบื้องหลังตลอดทั้งเรื่อง

กรอบลุย–โยก–มอง–ถาม

เพราะความเชื่อมั่นในตัวเองที่ทำธุรกิจได้ไม่ใช่เส้นตรงและไม่จำเป็นต้องนิ่งสูงตลอดเวลา เราสังเคราะห์งานวิจัยทั้ง 5 ชิ้นข้างต้นเป็นกรอบ ลุย–โยก–มอง–ถาม สำหรับบริหารความเชื่อมั่นในตัวเองระหว่างทางทำธุรกิจ กรอบนี้เป็นเครื่องมือประยุกต์ของบทความ ไม่ใช่แบบประเมินทางจิตวิทยาหรือเครื่องมือที่ผ่านการทดสอบทางวิทยาศาสตร์แยกต่างหาก

1. ลุย — ลงมือทำแม้ยังไม่มั่นใจเต็มร้อย

อย่ารอให้รู้สึกพร้อมสมบูรณ์แบบก่อนเริ่ม เพราะ Glosenberg และคณะ (2022) พบว่าขนาดผลของความเชื่อมั่นในตัวเองต่อความสำเร็จโดยรวมเล็ก (ρ = 0.24) แปลว่ามันเป็นปัจจัยหนึ่งในหลายปัจจัย ไม่ใช่เงื่อนไขที่ต้องมีเต็มร้อยก่อนถึงจะเริ่มได้

2. โยก — ยอมรับว่าความเชื่อมั่นจะโยกขึ้นลงได้ตามธรรมชาติ

เมื่อรู้สึกไม่มั่นใจบางวันหลังจากที่เคยมั่นใจมาก่อน อย่ารีบตีความว่าตัวเองไม่เหมาะกับงานนี้ เพราะ Gielnik และคณะ (2020) พบว่าความผันผวนของความเชื่อมั่นระหว่างการฝึกอบรม ไม่ใช่แค่ระดับเฉลี่ยที่นิ่งสูง สัมพันธ์กับการเปิดธุรกิจได้จริงในอีก 12 เดือนต่อมา

3. มอง — มองปัญหาที่เจอเป็นข้อมูลให้ปรับปรุง ไม่ใช่หลักฐานว่าไม่เก่งพอ

เวลาทำพลาดหรือเจออุปสรรคที่ยากเกินคาด ให้ฝึกถามตัวเองว่า "เรียนอะไรได้จากตรงนี้บ้าง" แทนที่จะโทษตัวเอง เพราะ Bohlayer และ Gielnik (2023) พบว่ามุมมองต่อความผิดพลาดแบบเรียนรู้ได้ (error mastery orientation) ช่วยกันไม่ให้ความเชื่อมั่นในตัวเองดิ่งลงเมื่อเจออุปสรรค

4. ถาม — ถามหาฟีดแบ็กต่อไปแม้กำลังมั่นใจสุดๆ

ช่วงที่รู้สึกว่าธุรกิจกำลังไปได้ดี ให้ตั้งใจถามความเห็นจากลูกค้าหรือคนรอบข้างต่อไปเหมือนเดิม ไม่ลดลงเพราะรู้สึกว่าตัวเองรู้ดีอยู่แล้ว เพราะ Uy และคณะ (2024) พบว่าความเชื่อมั่นที่สูงมากในบางช่วงอาจทำให้แสวงหาฟีดแบ็กน้อยลงและทุ่มความพยายามน้อยลง ซึ่งกลับฉุดความคืบหน้าของธุรกิจแทน

ลำดับนี้ไม่ได้เรียงเป็นเส้นตรงครั้งเดียวจบ แต่วนกลับไปกลับมาได้ตลอดเส้นทางธุรกิจ เป้าหมายคือไม่ให้ทั้งความไม่มั่นใจและความมั่นใจมากเกินไปกลายเป็นตัวหยุดยั้งการเรียนรู้

กรณีจำลอง: นัทกับร้านเสื้อผ้าออนไลน์ที่ความมั่นใจขึ้นๆ ลงๆ

สมมติว่า "นัท" อดีตพนักงานออฟฟิศวัย 30 ปี ลาออกมาเปิดร้านเสื้อผ้าออนไลน์ของตัวเอง เดือนแรกนัทยังไม่มั่นใจเต็มร้อยว่าจะเลือกสินค้าถูกใจตลาดไหม แต่ก็เปิดขายเลยแทนที่จะรอศึกษาตลาดจนสมบูรณ์แบบ (ลุย)

เดือนที่สองยอดขายดีเกินคาด นัทรู้สึกมั่นใจสุดๆ แต่พอเดือนที่สามยอดขายกลับตกฮวบเพราะเลือกโทนสีผิดฤดูกาล ความมั่นใจที่เคยพุ่งสูงก็ร่วงลงตาม นัทตั้งสติได้ว่านี่เป็นเรื่องปกติที่โยกขึ้นลงได้ระหว่างเริ่มทำธุรกิจ ไม่ใช่สัญญาณว่าตัวเองไม่เหมาะกับงานนี้ (โยก) นัทกลับมามองว่าการเลือกสีผิดครั้งนี้คือข้อมูลที่บอกว่าต้องเช็กเทรนด์สีก่อนสั่งผลิตทุกครั้ง ไม่ใช่หลักฐานว่าตัวเองทำธุรกิจไม่เก่ง (มอง) และแม้เดือนที่สี่ยอดขายจะกลับมาดีอีกครั้งจนนัทเริ่มมั่นใจมาก นัทก็ยังคงตั้งแบบสอบถามสั้นๆ ถามลูกค้าประจำทุกเดือนว่าชอบหรือไม่ชอบอะไร แทนที่จะหยุดถามเพราะคิดว่าตัวเองอ่านตลาดขาดแล้ว (ถาม)

หนึ่งปีผ่านไป ร้านของนัทยังคงมียอดขายขึ้นลงเป็นบางเดือน แต่แนวโน้มรวมค่อยๆ โตขึ้นเรื่อยๆ กรณีนี้เป็น สถานการณ์จำลองเพื่อสาธิตวิธีคิด ไม่ใช่เจ้าของร้านจริงหรือผลลัพธ์ทางธุรกิจที่วัดได้จริง

ลองเอาไปปรับใช้

1. อย่ารอให้ตัวเอง "มั่นใจ 100%" ก่อนเริ่มลงมือทำธุรกิจ เพราะ Glosenberg และคณะ (2022) พบว่าขนาดผลของความเชื่อมั่นในตัวเองต่อความสำเร็จโดยรวมเล็ก (ρ = 0.24) แปลว่ามันเป็นปัจจัยหนึ่งในหลายปัจจัย ไม่ใช่เงื่อนไขที่ต้องมีเต็มร้อยก่อนถึงจะเริ่มได้ 2. ฝึกความเชื่อมั่นผ่านการลงมือทำจริงเล็กๆ ในสิ่งที่เกี่ยวกับธุรกิจโดยตรง แทนที่จะพยายามสร้างความมั่นใจแบบเหมารวมทั่วไป เพราะ Glosenberg และคณะ (2022) และ Caliendo และคณะ (2023) พบตรงกันว่าความเชื่อมั่นที่เจาะจงเรื่องธุรกิจ/การประกอบการมีผลต่อความสำเร็จชัดเจนกว่าความมั่นใจทั่วไป 3. ถ้าความเชื่อมั่นในตัวเองสั่นคลอนขึ้นๆ ลงๆ ระหว่างเริ่มทำธุรกิจ อย่ารีบตีความว่าตัวเองไม่เหมาะกับงานนี้ เพราะ Gielnik และคณะ (2020) พบว่าความผันผวนของความเชื่อมั่นระหว่างการฝึกอบรม ไม่ใช่แค่ระดับเฉลี่ยที่นิ่งสูง สัมพันธ์กับการเปิดธุรกิจได้จริงในอีก 12 เดือนต่อมา 4. เมื่อเจอปัญหาระหว่างลงมือทำธุรกิจ ให้ฝึกมองว่ามันคือข้อมูลที่เอาไปปรับปรุงได้ ไม่ใช่หลักฐานว่าตัวเองไม่เก่งพอ เพราะ Bohlayer และ Gielnik (2023) พบว่ามุมมองต่อความผิดพลาดแบบนี้ (error mastery orientation) ช่วยกันไม่ให้ความเชื่อมั่นในตัวเองดิ่งลงเมื่อเจออุปสรรค 5. แม้ตอนที่รู้สึกมั่นใจมากๆ ก็อย่าหยุดแสวงหาฟีดแบ็กจากคนอื่นและอย่าลดความพยายามลง เพราะ Uy และคณะ (2024) พบว่าความเชื่อมั่นที่สูงมากในบางช่วงอาจทำให้แสวงหาฟีดแบ็กน้อยลงและทุ่มความพยายามน้อยลง ซึ่งกลับฉุดความคืบหน้าของธุรกิจแทนที่จะช่วย