ไม่มีเวลาไปยิม แต่ขึ้นบันไดวันละไม่กี่นาทีจะช่วยได้จริงไหม
ลองนึกภาพวันธรรมดาของคนทำงาน ตื่นเช้ามาก็รีบอาบน้ำแต่งตัว เดินทางไปทำงาน นั่งประชุมทั้งวัน กลับบ้านมาก็หมดแรงจนไม่อยากขยับตัวไปไหนอีก แผนการไปยิมที่ตั้งใจไว้ตอนต้นปีก็ค่อยๆ เลือนหายไปพร้อมกับความรู้สึกผิดที่สะสมขึ้นเรื่อยๆ คำถามที่หลายคนแอบถามตัวเองคือ ถ้าไม่มีเวลาออกกำลังกายอย่างเป็นระบบเลย 30-45 นาทีต่อครั้งแบบที่คำแนะนำสุขภาพบอกไว้ แล้วแค่วิ่งขึ้นบันไดแทนลิฟต์ เดินเร็วไปขึ้นรถเมล์ หรือยกของหนักตอนทำงานบ้านแบบออกแรงเต็มที่ไม่กี่นาที จะพอมีประโยชน์อะไรบ้างไหม ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา วงการวิทยาศาสตร์การกีฬาเริ่มพูดถึงแนวคิดที่เรียกว่า "exercise snacking" หรือการออกกำลังกายแบบ "จิบทีละนิด" และ "VILPA" (vigorous intermittent lifestyle physical activity) ซึ่งหมายถึงกิจกรรมออกแรงหนักสั้นๆ ที่แทรกอยู่ในชีวิตประจำวันโดยไม่ต้องเปลี่ยนเสื้อผ้าหรือไปยิมเลย บทความนี้จะพาไปดูงานวิจัยตั้งแต่งานทดลองเล็กๆ ที่จุดประกายแนวคิดนี้ ไปจนถึงงานวิเคราะห์ข้อมูลระดับประชากรหลักแสนคนจาก UK Biobank ที่ตอบคำถามว่ากิจกรรมสั้นๆ แบบนี้ช่วยเรื่องสมรรถภาพหัวใจ-ปอด อัตราการเสียชีวิต และความเสี่ยงโรคต่างๆ ได้จริงแค่ไหน เมื่อเทียบกับการออกกำลังกายแบบมีโครงสร้าง