#Effort Justification

ทำไมเรารัก "สิ่งที่ลงแรงไปแล้ว" มากกว่าที่ควรจะเป็น

ลองนึกถึงตอนที่คุณสมัครสมาชิกฟิตเนสราคาแพง ไปได้ไม่กี่ครั้งแล้วก็เลิกไป แต่เมื่อมีคนถามว่าคุ้มไหม คุณกลับตอบว่า "คุ้มนะ อย่างน้อยก็มีแรงจูงใจให้ไปออกกำลังกายบ้าง" หรือลองนึกถึงตอนที่คุณประกอบเฟอร์นิเจอร์ IKEA เองทั้งคืน แม้จะทำออกมาไม่สวยเท่าของสำเร็จรูป แต่คุณกลับรู้สึกผูกพันและภูมิใจกับมันมากกว่าเฟอร์นิเจอร์ชิ้นอื่นที่ซื้อมาสำเร็จรูป ความรู้สึกแบบนี้ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เป็นผลจากกลไกทางจิตใจที่นักจิตวิทยาศึกษามานานกว่า 65 ปี เรียกว่า "cognitive dissonance" หรือ "ความไม่สอดคล้องทางความคิด" และปรากฏการณ์ย่อยของมันที่เรียกว่า "effort justification" หรือ "การหาเหตุผลมาสนับสนุนความพยายามที่ลงไปแล้ว" ซึ่งงานวิจัยล่าสุดในช่วงปี 2020 เป็นต้นมาก็ยังคงทดสอบและถกเถียงกันอยู่ว่าทฤษฎีนี้แข็งแรงแค่ไหนกันแน่